Dzielnicowy park Parkitka wraz z ulicą Bialską - pomnikiem przyrody w Częstochowie


Województwo: śląskie

Powiat: grodzki Częstochowa

 

Częstochowa jest miastem położonym w Krainie Małopolskiej, na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Charakteryzowany teren parku znajduje się w południowo-zachodniej części miasta przy zbiegu ulic Bialskiej i Okulickiego, z którymi graniczy od strony północnej. Od wschodu park przylega do zasobów Spółdzielni Mieszkaniowej „Parkitka”. Ciąg pieszy – Pasaż Stasieckiego, biegnący przez teren osiedla wyznacza granicę południową. Ulica Bialska, przylegająca do parku, bierze początek od Rynku Wieluńskiego – miejsca posiadającego bogatą historię. Znajduje się tutaj neogotycki kościółek p.w. Pana Jezusa Konającego oraz późnoklasycystyczne kamieniczki z XIX wieku. Traktu wieluńskiego strzeże ustawiona na kolumnie figura św. Jana Nepomucena, opiekuna rodzin, patrona dobrej spowiedzi, mostów i przepraw.

Aleja Brzozowa, znajdująca się w ciągu ulicy Bialskiej, uchwałą Nr 1064/LXVI/2006 Rady Miasta Częstochowy z dnia 23 października 2006 roku, zgodnie z art. 113 ust.2, zyskała status pomnika przyrody.

Zarząd i opiekę nad parkiem sprawuje Urząd Miasta Częstochowy wraz z Wydziałem Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa. Powierzchnia parku wynosi 18161,5 m2, w tym zieleń stanowi 12430,0 m2. Aleja Brzozowa ciągnie się na odcinku około 2,5 km.

W obrębie parku znajduje się boisko do gry w piłkę nożną oraz bogato wyposażone w nowoczesne urządzenia zabawowe place zabaw. W okolicach parku, oprócz bloków mieszkalnych, znajduje się także piekarnia Musiorskiego przylegająca do osiedla oraz Kościół Podwyższonego Krzyża i mała kapliczka wybudowana przy ulicy Bialskiej.

Od strony centrum do parku najłatwiej dotrzeć autobusami  miejskimi nr 27, 28 i 32. Natomiast do Rynku Wieluńskiego najlepiej dojechać autobusami  nr 12, 26.

Historia

Historia Częstochowy rozpoczyna się od traktów handlowych wiodących w okolicy Jasnej Góry i wzdłuż obecnej ulicy Świętego Rocha, którymi podróżowali polscy królowie. Rynek Wieluński obecnie stanowi początek ulicy Bialskiej – pomnika przyrody przyległego do parku „Parkitka”. W Alei Brzóz rosną liczne, około 60-letnie drzewa.

Przemysł rzemieślniczy, rozwijający się w położonej u stóp klasztoru jasnogórskiego osadzie Częstochówka,  skupiał się na Rynku Wieluńskim. Miasteczko było małe, ale posiadało rynek o imponujących wymiarach: 260 m /250 m /120 m /90 m. Zabudowę rynku przez długie lata stanowiły drewniane budynki, ponieważ klasztor jasnogórski był twierdzą obronną. W razie ataku wroga łatwo można było spalić budynki, uniemożliwiając atakującym chronienie się za zabudowaniami. W czasie potopu szwedzkiego w latach 1655-1656 główny kierunek natarcia szwedzkiego szedł właśnie z Rynku Wieluńskiego, przez co budynki musiały zostać spalone. Osadę palono jeszcze parę razy, m.in. podczas konfederacji barskiej. Rozsławiony obronami klasztor stał się celem licznych pielgrzymek. Wieś odbudowano, a dzięki staraniom zakonu paulinów August II Mocny nadał jej prawa miejskie już w 1717 roku. Mieszkańcy żyli głównie z goszczenia przyjezdnych, więc tradycje gastronomiczne w Częstochowie są tak stare jak samo miasteczko u podnóża Jasnej Góry.

Tak jak dawniej, tak i dziś jest to jeden z bardziej malowniczych fragmentów miasta. XIX-wieczne kamienice przy ulicy Wieluńskiej ustawione są kaskadowo na pochyłości, a różnica między początkiem a końcem ulicy sięga 20 m. Każdy domek to perełka, chociaż po latach PRL-owskiego zaniedbania jeszcze nie wszystkie odzyskały swoją dawną świetność.

Obecnie przy Rynku Wieluńskim (dokładnie Rynek Wieluński 29) znajduje się kaplica pod wezwaniem Chrystusa Konającego, wcześniej pełniąca rolę kościoła pobliskiej parafii. Historia parafii pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego zaczyna się w 1925 r., gdy ówczesny Biskup Włocławski Stanisław Zdzitowiecki wydzielił jej terytorium z dawnej parafii pod wezwaniem Świętej Barbary. Obecnie kaplica jest używana jako miejsce szczególnych modlitw za osoby konające, które przy dźwięku dzwonu proszą o dobrą śmierć. Sama kaplica otoczona jest brzozami. Rozbudowa parafii i poświęcenie obecnie użytkowanego kościoła przypada około 1954 roku i lata rządów księdza Antoniego Mietlińskiego. Kościół znajduje się przy ulicy generała Władysława Sikorskiego 85, reprezentuje styl neoromański, dach pokryty jest miedzią. 19 września 1994 rozpoczął się proces beatyfikacyjny Matki Anieli Róży Godeckiej, współtwórczyni zgromadzenia sióstr Honoratek, której relikwie znajdują się w kościele. Od kaplicy do kościoła możemy dostać się ulicą Bialską.

Przyroda

Park „Parkitka” położony jest w południowo-zachodniej części Częstochowy. Ma on kształt trójkąta, którego ramiona tworzą: ulica osiedlowa biegnąca od pasażu Stanieckiego do ul. Okulickiego oraz ulica Bialska.

Warto zwrócić uwagę na duże zróżnicowanie szaty roślinnej parku. Występują tu następujące gatunki i odmiany drzew: lipa krymska (Tilia x euchlora), brzoza brodawkowata (Betula pendula), brzoza brodawkowata zwisła (Betula pendula „Youngii”), sumak octowiec (Rhus typhina), wiśnia piłkowana (Prunus cerulata), wiśnia pospolita kulista (Cerasus vulgaris Umbraculifera), buk pospolity czerwonolistny (Fagus sylvatica Atropunicea), grab pospolity (Carpinus betulus), głóg dwuszyjkowy pełnokwiatowy szkarłatny (Crategus laevigata „Paul’s Scarlet”), kasztanowiec pospolity (Aesculus hippocastanum), dąb czerwony (Quercus rubra), platan klonolistny (Platanus acerifolia), modrzew europejski (Larix decidua), świerk serbski (Picea omorica). Są tu liczne krzewy: dereń syberyjski (Cornus alba „Sibirica”), irga Dalmmara (Cotoneaster dammeri), forsycja pośrednia (Forsythia intermedia), pęcherznica kalinowa żółtolistna (Physocarpus opulifolius „Luteus”), tamaryszek pięciopręcikowy (Tamarix pentandra), pięciornik krzewiasty (Potentilla fruticosa), ognik szkarłatny (Pyracantha coccinea), tawuła wczesna (Spirea arguta), tawuła japońska Frobella (Spirea japonica „Frobelli”), tawuła japońska Little Princess (Spirea japonica „Little Princess”), tawuła japońska Golden Princess (Spirea japonica „Golden Princess”), berberys Thunberga purpurowy (Berberis thunbergii „Atropurpurea”), śnieguliczka koralowa (Symphoricarpus orbiculatus), śnieguliczka Chenolta Hencoc (Symphoricarpus chenaultii „Hancoc”), szczodrzeniec rozesłany (Cytisus ratisbonensis Schaeff), róża pomarszczona (Rosa rugosa), jałowiec Hetz (Juniperus media „Hetzii”), jałowiec pospolity rozpostarty „Depressa Aurea” (Juniperus communis „Depressa Aurea”). Można tu podziwiać pnącza: rdest Auberta (Polygonum aubertii), winobluszcz trójklapowy (Parthenocissus tricuspidata) oraz liczne byliny: kostrzewa sina (Festuca glauca), bodziszek czerwony (Geranium sanguineum), ubiorek zielony (Iberis sempervirens), bergenia sercowata (Bergenia cordifolia), trzmielina pstrolistna (Euonymus gracilis), barwinek pospolity (Vinca minor), goździk alpejski „Rubin” (Dianthus alpinus „Rubin”), dzwonek karpacki „Blue Clips” (Campanulla carpatica „Blue Clips”).

Ulica Bialska zasługuje na szczególną uwagę, ze względu na ciągnącą się wzdłuż niej unikatową w skali regionu, Aleję Brzozową, noszącą miano pomnika przyrody. Aleja Brzozowa objęta została ochroną pomnikową przez radę miasta, dla zachowania jej szczególnych walorów krajobrazowych. Stanowi o tym Uchwała Rady Miasta Częstochowy Nr 1064/LXIV/2006 z dnia 23 października 2006 r. Roztacza ona ochronę prawną nad 385 sztukami drzew, nasadzonych na odcinku ok. 2,5 km.

Gatunkiem tworzącym aleję jest spotykana niemal w całej Europie brzoza brodawkowata (Betula pendula = Betula verrucosa).  Drzewo osiąga zwykle wysokość 10-20 m, choć np. w Puszczy Białowieskiej znane są okazy o wysokości 30 metrów. Młode pędy są pokryte małymi, brodawkowatymi wypukłościami (gruczołami) – od nich właśnie wzięła się nazwa. Brzoza ta jest gatunkiem pionierskim, szybko zasiedla wolne przestrzenie i ubogie gleby. Kolor kory ma decydujący wpływ na dużą odporność klimatyczną brzozy brodawkowatej. Biała barwa odbija znaczną część promieniowania słonecznego. Oprócz niewątpliwych wartości estetycznych, drzewo to ma też znaczenie praktyczne. W lecznictwie i kosmetyce powszechnie znane są wyciągi, nalewki i maści sporządzane z pączków i liści brzozy. Kora może być używana jako surowiec do wyrobu dziegciu, korzeń natomiast wykorzystywany był dawniej do wyrobu trzonków do rozmaitych narzędzi. Drewno brzozowe zwane czeczota, nie jest zbyt trwałe, ale posiada wysokie własności mechaniczne. Poza tym gałązki brzozowe są elementem obowiązującym przy ozdabianiu ołtarzy na Zielone Świątki i Boże Ciało.

Drzewa Alei Brzozowej rosną wzdłuż ulicy Bialskiej. Wśród nich najwyższe drzewo osiągnęło 22 m wysokości i obwód 182 cm, najniższe 14 m wysokości i 155 cm obwodu. Największym obwodem szczyci się obiekt o nr pomnika 14/183/06, mający 230 cm. Wiek najstarszych okazów szacowany jest na około 60 lat. Większość z pośród 385 zinwentaryzowanych drzew ma pień odchylony w kierunku wschodnim.

Park "Parkitka" mile zaskakuje przestrzennym rozmieszczeniem i różnorodnością biologiczną. Możemy obserwować tu wiele gatunków i odmian drzew i krzewów na wspaniałym tle Alei Brzozowej, w koronach której, na całej długości, gniazduje rozmaite ptactwo. W celu zaprezentowania roślinności parku stworzyliśmy ścieżkę dendrologiczną, uzupełnioną wynikami obserwacji terenowej pod kątem ornitologicznym.

Ścieżka

Ścieżka dendrologiczna.
Spójrz na plan ścieżki. Poruszaj się zgodnie z punktami naniesionymi na mapkę.

1. Spacerujemy w dół ulicą Bialską, od skrzyżowania z ul. Okulickiego. Obserwujemy otaczające nas brzozy brodawkowate, stanowiące fragment Alei Brzozowej, opisanej wyżej.

2. Tamaryszek pięciopręcikowy (Tamarix pentandra) - ozdobny krzew wysokości 3-5 m, o ciemnych purpurowo-czerwonych pędach, malowniczo zwisających. Liście są niebieskawo zielone. Kwitnie od czerwca do października. Ma delikatne, różowe kwiaty.

3. Tawuła japońska odm. “Little Princess”. (Spiraea Japonia “Little Princess”). Jest to karłowy krzew osiągający ok. 60 cm wysokości, o pokroju spłaszczonej kuli. Kwiaty różowo-karminowe pojawiają się w czerwcu-lipcu.

4. Kasztanowiec pospolity (Aesculus hippocastanum) - osiąga wysokość 20-25 m. Korona jest gęsta, pięknie i regularnie wykształcona oraz wysoko sklepiona. Pączki są duże, do 3 cm długości i 1 cm szerokości. Mają największe rozmiary z wszystkich europejskich drzew liściastych. Liście- dłoniasto złożone z 5-7 listków.

5. Berberys thunberga odm. purpurowa (Berberis thunbergii „Atropurpurea”). Pochodzi z Japonii. Odznacza się dużą odpornością na mróz. Ma pokrój gęstego krzewu wysokości 1-1,5 m. Jego gałązki są łukowato wygięte, liście małe, czerwone (długości 1-3 cm), pięknie przebarwiające się jesienią na różne odcienie. Dekoracyjne, bardzo liczne, drobne, czerwone owoce zdobią krzew jesienią i zimą.

6. Sumak octowiec (Rhus typhina) – niewielkie drzewo z płasko zaokrągloną koroną, o egzotycznym wyglądzie. Dorasta do 4-6 metrów wysokości i szerokości. Pędy widlaste, grube, brązowo-owłosione. Liście złożone, osiągające do 50 cm, jesienią ładnie przebarwiają się na jaskrawoczerwono. Owoce bardzo kwaśne, namoczone w wodzie dają przyjemny w smaku kwaskowaty napój.

7. Buk pospolity (Fagus sylvatica) - to okazałe drzewo. Osiąga wysokość do 30-40 m. Pień jest dobrze widoczny przynajmniej do połowy korony, dalej dzieli się na potężne konary. Kora jest gładka, w kolorze ołowianoszarym. Owocami są bukwie czyli orzeszki – trójkanciaste, błyszczące i brunatne, mają do 2 cm długości. Lubi dość wysoką wilgotność powietrza i jest wrażliwy na wiosenne przymrozki, dlatego brak jest jego naturalnych stanowisk w centralnej i wschodniej Polsce.

8. Modrzew europejski (Larix decidua) - rośnie szybko, żyje do 600 lat. Pojedynczy, prosty lub lekko zakrzywiony, osiąga wysokość do 45 m i średnicę do 120 cm. Pędy są barwy słomkowej, nagie i miejscami bruzdkowane. Modrzew jest jedynym naszym drzewem iglastym zrzucającym liście na zimę.

9. Lipa drobnolistna (Tilia cordata) – duże drzewo liściaste, osiągające wysokość do 30 m. Liście są szersze niż dłuższe, mają wielkość 6 x 5 cm. Posiadają regularnie piłkowany brzeg. Z wierzchu są błyszczące i ciemnozielone, a pod spodem niebieskawo - zielone z pęczkami rudawo - brunatnych włosków w kątach nerwów. Owocem jest drobny, kulisty, nagi orzech o wielkości 6 mm bez wystających żeberek.

10. Ognik szkarłatny (Pyracantha coccinea) - ciernisty, wyprostowany, częściowo zimozielony krzew. Liście zielone, błyszczące, skórzaste, w łagodniejsze zimy nie opadające. Kwiaty białe, zebrane w kwiatostany, kwitnące w maju. Owoce (VIII-XII) kuliste w zależności od odmiany czerwone ("Red Column"), pomarańczowe ("Orange Glow") i żółte ("Soleil d`Or").

11. Śnieguliczka chenaulta (Symphoricarpos chenaultii ‘Hancock’) – gęsty, niski krzew o szeroko rozpostartych pędach, tworzący zwarte poduchy. Osiąga wysokość do 1m i szerokości 1,5m. Kwiaty i owoce są niepozorne.

12. Wiśnia karłowata (Prunus fruticosa), inaczej wisienka stepowa, odmiana kulista - krzew do 1,5 m wysokości. Liście jajowate lub eliptyczne. Kwiaty różowe w kilkukwiatowych baldaszkach. Owoc – kulisty pestkowiec o miękkim, jadalnym miąższu. Roślina objęta ścisłą ochroną gatunkową. W tym momencie możemy odpocząć na ławeczkach ustawionych dookoła fontanny i rozpocząć obserwację ptactwa.

Ścieżka ornitologiczna
Ptaki licznie zamieszkują teren osiedlowego parku „Parkitka”. Idealnym miejscem do obserwacji ptactwa jest Aleja Brzozowa.

Spacerując wzdłuż niej możemy usłyszeć przepiękny śpiew skrzydlatych mieszkańców tego miejsca. Najczęściej spotykanymi ptakami na tym terenie są:

1. Kawka (Corvus monedula), (35cm/240g); szaroczarny ptak krukowaty, wielkości gołębia; grzbiet czarny z niebieskawym połyskiem, kark i boki głowy szare; tęczówka jasnoniebieska. Zamieszkuje tereny parkowe i gaje ze starymi drzewami. Żywi się owadami i robakami. Gniazduje koloniami w budynkach, dziuplach, niszach skalnych.

2. Oknówka (Delichon urbica), (13cm/20g); ptak o niebiesko - czarnym grzbiecie; ogon rozwidlony; biały kuper, podbródek, pierś i brzuch czysto białe oraz biało upierzone nogi. Bytuje na terenach zagospodarowanych oraz ścianach skalnych. Żywi się małymi owadami latającymi. Tworzy liczne kolonie gniazd pod dachami na zewnątrz budynków.

3. Sroka (Pica pica), (46cm/210g); czarno-biały ptak krukowaty z bardzo długim, stopniowanym ogonem; grzbiet mieniący się niebiesko, a ogon na zielono. Przebywa w lasach nadrzecznych, ogrodach oraz parkach. Żywi się robakami, ślimakami i owadami. Buduje duże gniazda na drzewach i w krzakach.

4. Gołąb grzywacz (Columba palumbus), (41cm/500g); głowa i grzbiet szaroniebieskie, pierś czarnawoniebieska; szyja zielono i purpurowo połyskująca, z białymi plamkami po bokach. W locie dobrze widoczne przepaska na skrzydłach i długi ogon; kuper jasnoniebieski. Żywi się ziarnem zbóż, nasionami i dżdżownicami. Zamieszkuje tereny parkowe, budując gniazda na drzewach.

5. Muchołówka szara (Muscicapa striata), (14cm/18g); niepozorny, szaro ubarwiony ptak; czoło i pierś kreskowane. Zamieszkuje lasy liściaste, parki i ogrody. Gniazduje w półdziuplach. Odżywia się owadami i jagodami.

6. Kapturka (Sylvia atricapilla), (14cm/20g); grzbiet szarobrązowy, spód popielato szary, na głowie czarna czapeczka. Mieszka w ogrodach i parkach. Żywi się owadami i pająkami.

7. Szpak (Sturnus vulgaris), (21,5cm/7 g); upierzenie czarne, mieniące się zielono i fioletowo; dziób żółty, zimą ciemny. Licznie zamieszkuje parki i ogrody. Gniazduje w dziuplach i skrzynkach lęgowych. Odżywia się owadami i owocami.

8. Sikora bogatka (Parus major), (14cm/20g); głowa czarna z białymi policzkami, plecy oliwkowozielone, spód żółty z podłużną, czarną pręgą pośrodku. Zamieszkuje lasy, ogrody i parki. Gniazduje w dziuplach. Żywi się owadami, jagodami i nasionami.

9. Sikora modraszka (Parus caeruleus), (11,5cm/11g); ciemię niebieskie, boki głowy białe, czarny pasek oczny i ogon niebieski, spód żółty. Zamieszkuje lasy, ogrody i parki. Jada małe owady i nasiona. Gniazduje w dziuplach.

10. Zięba (Fringilla coelebs), (15cm/20g); potylica i dziób niebieskoszare, spód czerwonobrązowy, dwie białe przepaski skrzydłowe, kuper oliwkowozielony. Buduje gniazda na drzewach w lasach, zagajnikach, ogrodach i parkach. Je owady i nasiona.

11. Pierwiosnek (Phylloscopus collybita), (11cm/9g); z wierzchu oliwkowozielono brązowy; nad okiem ma żółtą brew, nogi niemal czarne. Buduje kuliste gniazdo w lasach liściastych, zagajnikach i parkach. Żywi się owadami i pająkami.

12. Bażant (Phasianus colchicus), (66-89cm/400g); ptak wielkości domowej kury, o długim, spiczastym ogonie; wierzch głowy i szyja połyskujące ciemnozielono, czerwone korale wokół oczu, małe różki z piór, biały pierścień na szyi; reszta upierzenia miedzianoczerwona. Zamieszkuje parki i pola uprawne. Jada nasiona, zboża i bezkręgowce.

Ścieżka sportowa
W okolicach Alei Brzozowej i parku „Parkitka” istnieje wiele możliwości aktywnego wypoczynku. Znajdą tu dla siebie coś interesującego zarówno zwolennicy spacerów jak i biegania czy jazdy na rowerze.

Ścieżka sportowa dla rowerzystów
Podróż zaczynamy od osiedla mieszkaniowego „Parkitka”. Jedziemy Pasażem Stasieckiego (PS) specjalnie wyznaczonym dla rowerów pasem, mijając po prawej stronie Park i osiedle. Tu możemy zatrzymać się przy fontannie (F) i odpocząć. Parę metrów dalej znajduje się piekarnia Macieja Musiorskiego, gdzie możemy zakupić świeże pieczywo na dalszą drogę. Po krótkim odpoczynku kierujemy się w stronę Alei Brzozowej (A), którą możemy jechać nawet w upalne dni – drzewa ochronią nas przed promieniami słocznymi, stwarzając jednocześnie klimat odosobnienia w zatłoczonym mieście. Podążając dalej Aleją mijamy Wojewódzki Szpital NMP i małe osiedle domków jednorodzinnych. Podróż kończymy w Sanktuarium Krwi Chrystusa i odpoczywamy w cieniu drzew.

Ścieżka sportowo – rekreacyjna
Stanowi ona wspaniałą propozycję na spędzenie niedzielnego popołudnia z rodziną lub przyjaciółmi. Znajduje się w Parku na Parkitce i obejmuje boisko, plac zabaw (PZ) dla dzieci oraz plac wokół fontanny (F). Rodzice z małymi dziećmi mogą udać się na plac zabaw, gdzie ich pociechy mogą bezpiecznie bawić się na nowoczesnych zjeżdżalniach, „pajączkach” i huśtawkach. Obok znajduje się piaskownica (P). Dla starszych proponujemy spędzenie wolnego czasu na boisku – do piłki nożnej (BN) lub koszykówki (BK). Obok znajduje się także tor przeszkód (T). Osobom, które nie preferują aktywnych zadań proponujemy spacer ścieżkami wytyczonymi na terenie parku i odpoczynek na jednej z wielu ławek, np. w pobliżu fontanny. Ludzie starsi lub pragnący odpocząć z dala od zgiełku miasta mogą udać się na spacer w cieniu drzew pomnika przyrody – Alei Brzozowej (A) w stronę Rynku Wieluńskiego lub Szpitala NMP.

Uwagi

Wśród 50 osób spędzających czas w parku przeprowadzono anonimową ankietę dotyczącą użytkowania tego terenu. Na podstawie odpowiedzi respondentów opracowano bieżący punkt.

W pobliżu parku brakuje parkingu. Są jedynie miejsca do parkowania przeznaczone dla mieszkańców okolicznych bloków. Jest tu plac zabaw, gdzie dzieci mogą przyjemnie spędzać czas. Są również sprzęty przystosowane dla dzieci niepełnosprawnych. Jest tu sporo ławek, jednak większość z nich mieści się w nasłonecznionym miejscu, co nie odpowiada respondentom. Dużą atrakcją jest pomnik przyrody - Aleja Brzozowa. Okoliczni mieszkańcy są z niej dumni. Ich zdaniem należy umieścić tablicę informacyjną o lokalizacji cennego pomnika przyrody dla wszystkich tam odpoczywających. Ponadto, park jest usytuowany w dobrym miejscu komunikacyjnym, dzięki czemu ma do niego dostęp większa ilość osób.

Według respondentów minusem parku jest jego położenie blisko ruchliwej ulicy. Hałas jest uciążliwy a jeżdżące samochody stwarzają zagrożenie dla dzieci. W parku przydałoby się poprawić infrastrukturę i wzbogacić plac zabaw dla dzieci oraz zbudować boisko do siatkówki i tenisa. Doskwiera również brak szaletów, które należałoby wybudować. Te działania wpłyną znacznie na funkcjonalność parku.
Bezpieczeństwo w parku jest na zadowalającym poziomie, jednak dla jego podniesienia warto by wprowadzić więcej patroli straży miejskiej lub policji (szczególnie wieczorami).

Bibliografia



  • Aas Gregor, Riedmiller Andreas, Encyklopedia kieszonkowa. Drzewa, Warszawa 2006

  • Bolliger, Erben, Gran, Henb, Leksykon przyrodniczy. Krzewy, Warszawa 1998

  • Coombes Allen, Kieszonkowy atlas drzew, Warszawa 2006

  • Kremer Bruno T., Leksykon przyrodniczy. Drzewa, Warszawa 1995

  • Seneta Włodzimierz, Dendrologia, Warszawa 1973

  • Sokołowski Jan Bogumił, Atlas. Ptaki Polski, Warszawa 1988

  • Tomiałojć Ludwik, Stawarczyk Tadeusz, Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Tom I i II, Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „Pro Natura”, Wrocław 2003

  • Uchwała Rady Miasta Częstochowy nr 1064/LXIV/2006 z dnia 23 października 2006 roku

  • Dzielnicowy park Parkitka w Częstochowie ul. Bialska – Okulickiego. II etap realizacji. Szata roślinna. Urząd Miasta Częstochowy, Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa, 1998

  • Wcześniak Barbara, autorka zdjęć wykorzystanych w projekcie.


Autorzy

Autorem pierwotnej wersji opisu parku powstałej w ramach projektu "Parki i ogrody oczami młodzieży" jest:
IX LO im. Cypriana Kamila Norwida w Częstochowie
ul. Jasnogórska 8
42-200  Częstochowa
e-mail: norwid@zsno.ids.czest.pl
Opiekun grupy:
mgr Barbara Wcześniak i mgr Małgorzata Marciniak

Autorzy opisu:
Uczniowie uczestniczący w międzynarodowym programie GLOBE oraz osoby nie związane z tym programem: Marta Chudzica, Aleksandra Ciura, Piotr Grabowski, Ewa Kaczmarek, Magdalena Kałwak, Anna Kasprzyk, Magdalena Kasprzyk, Michał Koperek, Elżbieta Labocha, Joanna Majdzik, Piotr Matyja, Marta Muszewska, Jakub Pabjańczyk, Błażej Pietrzyk, Kinga Popczyk, Filip Sokołowski, Paulina Sosnowska, Michał Stępień, Marta Stryczek, Olga Wójcicka, Bartosz Zawadzki.

Podziękowania:
Serdeczne podziękowania za pomoc w uzyskaniu cennych dla nas informacji kierujemy do: pani naczelnik Elżbiety Rosickiej oraz do pana Sławomira Jończyka – pracowników Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Urzędu Miasta w Częstochowie, ks. Zdzisława Gilskiego - proboszcza parafii p.w. Podwyższenia Krzyża Częstochowie.


Wyszukiwarka

Wyszukiwarka


Kontakt

Nazwa organizacji
Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła"
Adres organizacji
90-602 Łódź, ul. Zielona 27
Telefon do organizacji
42 632 8118
Adres www organizacji
www.zrodla.org

 
 


Newsletter

wpisz swój e-mail aby otrzymywać informacje o naszych działaniach

Wyślij



© 2010 Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła" | Dzień Pustej Klasy | PITy 2015 | zielone szkoły | oszczędzajmy wodę | edukacja globalna | Kalendarz świąt ekologicznych