Park Chrobrego w Stargardzie Szczecińskim


Województwo: zachodniopomorskie

Powiat: stargardzki

Park Bolesława Chrobrego leży w centralnej, najstarszej części miasta. Obejmuje tereny od bramy Portowej do bramy Pyrzyckiej. Prowadzą do niego liczne wejścia z różnych stron, a znajdujące się w nim alejki są w większości utwardzone.

Obszar parku podzielony jest jakby na dwie części – północną i zachodnią, oddzielone od siebie ulicą B. Chrobrego. Zachodnią część parku ograniczają ulice: Czarnieckiego od zachodu, Warowna od wschodu i Mieszka I od południa. Granicami północnej części parku jest ul. Struga od północy, Portowa od wschodu i Warowna z Klasztorną od strony południowej.

Park ten jest największym i najważniejszym miejscem spacerowym i wypoczynkowym w naszym mieście. Jego powierzchnia wynosi 9,73 ha.

Zarząd nad parkiem sprawuje Gmina Miasto Stargard i prezydent miasta. O rośliny w parku dba zakład zieleni podlegający MPGK. Park, jako że przylega do Starego Miasta, podlega też opiece konserwatora Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków w Szczecinie.

Dużymi atrakcjami tego parku są skatepark, amfiteatr oraz bramy i baszty będące częścią murów obronnych oddzielających ten teren od Starówki. Znajdują się w nim też dwa place zabaw, jeden w części zachodniej przy małej fontannie, a drugi w północnej za amfiteatrem. Na wschodnich krańcach północnej części parku jest Młodzieżowy Dom Kultury i płatny parking. W latach 1995-2000 przeprowadzona została renowacja parku, wprowadzono oświetlenie, urządzono nowe place zabaw dla dzieci i schodkowe dojścia.

Historia

Park Chrobrego założony został w drugiej połowie XIX w. na wałach i fosach przy zachodnim i północnym odcinku murów otaczających Stare Miasto. Wchodzi on w skład plant stargardzkich i jest najstarszym obszarem zieleni wysokiej. Wzdłuż murów oddzielających park od Starego Miasta rozmieszczone są bramy i baszty: brama Pyrzycka, baszta Morze Czerwone, nieistniejąca obecnie brama Świętojańska i brama Portowa.

Wszystkie te obiekty leżą na niedawno utworzonym Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego.

Jest to międzynarodowa trasa turystyczna, która obejmuje 31 miast z ceglaną architekturą gotycką i związanych z Hanzą w siedmiu krajach nadbałtyckich, tj. Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, Litwie, Łotwie i Estonii. W dużej części pokrywa się on z żółtym szlakiem staromiejskim „Stargard – Klejnot Pomorza”, który biegnie po okręgu stargardzkich plant i przechodzi przez Rynek Staromiejski. Ten szlak liczy ok. 3 km długości i podczas dwugodzinnej wycieczki można zobaczyć najcenniejsze zabytki naszego miasta, wejść na wieżę Kościoła NMP lub na punkt widokowy na Baszcie Morze Czerwone, obejrzeć wystawy muzealne, a przy tym pooddychać świeżym powietrzem wśród trzystuletnich drzew. Przez park Chrobrego przebiega też czerwony historyczny szlak im. Hetmana Stefana Czarnieckiego.

Co roku w czerwcu w parkowym amfiteatrze odbywają się występy z okazji Dni Stargardu oraz inne koncerty muzyczne, imprezy miejskie i festyny, np. europejski jarmark sztuki –projekt przeprowadzany przez Stargardzkie Centrum Kultury, jarmark świętojański – organizowany przez parafię św. Jana, Dni Przyjaźni Polsko-Niemieckiej, Dnia Dziecka, itp.

Przyroda

W parku Chrobrego występują liczne drzewa, krzewy i kilka rabat z bylinami, różami i innymi kwiatami. Rośliny są rozproszone po parku bądź ciągną się wzdłuż alejek i na zboczach wałów obronnych.

Wysoką zieleń stanowią drzewa liściaste, wśród których przeważają: klony zwyczajne, jawory, dęby, buki, lipy, robinie akacjowe. Rosną tam również kasztanowce białe i czerwone, głóg jednoszyjkowy, brzoza brodawkowata, grab pospolity, jarząb pospolity, jarząb szwedzki i wiązy. Wśród starych drzew na uwagę zasługują: topola biała oraz buk zwyczajny.

Drzewami o największych obwodach to: topola biała – 498cm, buk zwyczajny – 447cm, dwa dęby szypułkowe – 346 i 315 cm, klon jawor – 314 cm, robinia akacjowa -216cm.
Jednymi z najmłodszych, ciekawszych i bardziej egzotycznych drzew są młode tulipanowce amerykańskie znajdujące się w zachodniej części parku, magnolie purpurowe i miłorząb dwuklapowy, posadzone w tym i poprzednim roku.

Roślin iglastych jest zdecydowanie mniej. Spotkać można tu liczne cisy, pojedyncze świerki pospolite i kłujące, sosnę zwyczajną, jodłę, modrzew europejski, jałowiec płożący, wirginijski, łuskowaty, cyprysiki Lawsona, groszkowy i gdzieniegdzie żywotniki.

Z krzewów wyróżniają się: dereń biały, śnieguliczka biała, czarny bez, berberys, róża pomarszczona, rokitnik zwyczajny, lilak pospolity, mahonia pospolita, ognik szkarłatny, budleja Davida, forsycja, żylistek szorstki, itp. Jednym z ładniejszych krzewów w parku jest trzmielina zwyczajna o interesujących kwiatach, rosnąca niedaleko amfiteatru. Krzewy porastają główne zbocza wałów – alei Słowiczej i nasypy pod murami obronnymi.
Na przeciwko fontanny jest jedna z większych rabat, na której rosną: bukszpan, różaneczniki, azalie, magnolia gwieździsta, kilka drzewek szpilkowych oraz inne kwiaty. Rabaty znajdują się również w pobliżu głazu pamiątkowego „50 lat polskości” , baszty Morze Czerwone, i bramy Pyrzyckiej.

Niektóre źródła podają, że w parku są pomniki przyrody, ale są to nieaktualne informacje. Obecnie nie ma żadnych pomników przyrody.

Ścieżka

Ustalona przez nas ścieżka ma kształt ósemki. Obejmuje najciekawsze zabytki sąsiadujące bezpośrednio z parkiem, najczęściej odwiedzane miejsca przez bywalców parku i stanowiska najciekawszych roślin. Na przejście trasy potrzeba 2 do 2,5 godziny.
1. Trasę wycieczki rozpoczynamy od strony placu Wolności, który znajduje się między północną a zachodnią częścią parku. Na początku tej trasy wchodzimy na skwer Ojca Jana Pawła II, gdzie znajduje się jego pomnik postawiony tu 2 kwietnia 2006 roku.
Wcześniej znajdowały się tutaj pomnik mauzoleum i groby radzieckich żołnierzy, które wiosną 1996 roku zostały przeniesione na Międzynarodowy Cmentarz Wojenny przy ul. Reymonta. Rosną tutaj pojedyncze iglaki (tuja, cyprys, świerk, jodła) oraz różne krzewy: mahonia pospolita, berberys Thunberga, wiciokrzew chiński, róże.
2. Ze skweru idziemy do widocznego nieopodal kościoła prawosławnego św. Piotra i Pawła. Jest to neogotycka budowla z końca XIX wieku zbudowana z czerwonej cegły na planie krzyża greckiego. Ma 33-metrową wieżę zakończoną ośmiobocznym stożkiem i dach pokryty ocynkowaną blachą. W 1951 roku kościół został przekazany tutejszej parafii prawosławnej. Nabożeństwa w nim odbywają się według kalendarza juliańskiego. Tradycją w cerkwi prawosławnej jest to, że po wejściu należy zapalić świeczkę. Jest to rodzaj ofiary i symbol wiecznego ognia. Wokół kościoła jest wiele drzew głównie klonów zwyczajnych i jaworów, lip. Obecnie budowla jest odnawiana.
3. Za cerkwią kierujemy się w stronę wieży ciśnień, wybudowanej w latach 1896-1897. Właśnie została odnowiona zewnętrzna elewacja tej zabytkowej budowli. W jej pobliżu rośnie grupa młodych klonów polnych i mnóstwo krzewów derenia białego.
4. Po obejściu wieży wracamy w stronę cerkwi i dochodzimy do kolejnego stanowiska. Przy dawnej bramie Świętojańskiej jest pamiątkowy, granitowy głaz ustawiony z okazji powrotu Ziem Zachodnich do Polski. Napis na głazie głosi: „50 lat temu wróciła tu Polska 1945- 1995”.Wokół niego znajdują się liczne krzewy: śnieguliczka biała, dereń biały, róża pomarszczona, ognik szkarłatny.
5. Przechodzimy pod tunelem do malej okrągłej fontanny. Jest ona dosyć zadbana i cieszy się dużą popularnością wśród małych dzieci. Ludzie często wrzucają tam drobne pieniądze. W pobliżu są ładne ławki, duża okrągła rabata (bukszpan, jałowiec, różaneczniki i azalie), Fontanna obsadzona jest w koło różnymi pospolitymi pojedynczymi drzewkami szpilkowymi (tuja, świerk, sosna, jałowiec).
6. Za fontanną kierujemy się na południe. Idziemy alejką wzdłuż nasypu od strony ul. Warownej. Mijamy plac zabaw 1, gdzie znajdują się różne huśtawki, domek z werandą, tor przeszkód, piaskownica. Dookoła placu są liczne ławki. Idąc dalej mijamy jedne z najgrubszych i starszych drzew w parku, tj. buk zwyczajny o obwodzie 416 cm, klon jawor – 314 cm, dęby szypułkowe – 315 i 346 cm oraz lipy.
7. Następnym naszym punktem jest baszta Morze Czerwone. Mierzy ona 34 metry i posiada trzy tarasy widokowe. Otwór wejściowy do niej położony jest 5 m nad ziemią i prowadzą do niego zewnętrzne, kręte, metalowe schody. Przejście w przyziemiu baszty przebito w 1868 roku.
Przed bramą znajduje się duży plac z niedawno wybudowanym boiskiem do koszykówki. Za boiskiem jest mały kącik z kilkoma stolikami, gdzie starsi panowie często grają w karty lub szachy. Między bramą a schodami wiodącymi na leję Słowiczą jest kolejna rabata kwiatowa i niedaleko rośnie młody tulipanowiec amerykański otoczony metalowym, ozdobnym obramowaniem.
8. Idąc cały czas prosto wzdłuż murów docieramy do Bramy Pyrzyckiej. Pochodzi z XV w. i jest najbardziej okazałą średniowieczną bramą wjazdową w Stargardzie. Obecnie administruje nią Muzeum, które organizuje tam okresowe wystawy. Częściowo też użytkowana jest przez Stargardzką Izbę Gospodarczą. Przed bramą rośnie ciekawy i jeden z nielicznych bożodrzew gruczołowaty.
9. Obok Bramy Pyrzyckiej skręcamy na zachód idąc w stronę alei Słowiczej. Po drodze mijamy duży, leżący na trawniku pień ściętego drzewa, na którym młodzież lubi siadać i odpoczywać. Pochodzi on z martwej części starego dębu „Pokutnik” ściętej po uderzeniu pioruna. Drzewo to składało się z dwóch grubych pni, z których jeden nadal rośnie przy kamiennym krzyżu pokutnym na skrzyżowaniu dróg do Chociwla i Maszewa.
Obok starego pnia rosną dwie magnolie purpurowe i miłorząb dwuklapowy nieco dalej grupa sumaków octowców a przy wejściu na aleję ciekawe pnącze – powojnik. W tym miejscu zawracamy w stronę fontanny i na wysokości Baszty Morze Czerwone wchodzimy na dawny wał zwany dziś aleją Słowiczą.
10. Idziemy aleją prosto na północ aż do rondla – wzniesienia będącego pozostałością umocnień typu szwedzkiego zlikwidowanych w poł. XIX w. Jest to najwyższy punkt miasta – 159 stóp n.p.m. Przedtem jeszcze mijamy dwa mosty wybudowane na miejscu dawnej bramy Świętojańskiej. Patrząc z mostów na wschód widać kościół św. Jana, który ma jedną z najwyższych wież na Pomorzu Zachodnim (99 m). Na rondlu, zwanym też przez mieszkańców „patelnią”, odbywa się co roku jarmark św. Jana.
11. Przy rondzie aleja skręca na wschód. Wędrujemy nią do końca, aż do licznych schodów, z których widać XV w. bramę Portową (zwaną też Młyńską lub Wodną). Jest to dwuwieżowa brama o wysokości 28 m oparta na obu brzegach tzw. Małej Iny, kanału prowadzącego do młyna. Obecnie jest tam siedziba bractwa rycerskiego.
12. Zaraz przy końcu schodów skręcamy na lewo i mijamy największe drzewo w Parku Chrobrego – topolę białą. Mierzy ona w obwodzie ok. 498 cm. Idziemy na zachód wzdłuż ogrodzenia płatnego parkingu kierując się w stronę skatepark. Po drodze po prawej stronie przy ul. Struga mijamy grupę starych akacji (najgrubsza z nich ma obwód około 216 cm).
13. Dochodzimy do skateparku, gdzie można popatrzeć jak młodzież spędza swoje popołudnia jeżdżąc na desce lub rolkach. Ta atrakcja została oddana do użytku parę lat temu. Naprzeciwko niego jest nowo powstały, ciekawy plac zabaw dla młodszych dzieci.
14. Następnie docieramy do ładnie położonego amfiteatru, gdzie odbywają się różne imprezy artystyczne. Amfiteatr zbudowano w latach 1977-1980 przy pomocy mieszkańców miasta, pracujących w ramach tzw. „czynów społecznych”. Może pomieścić około 5 tys. widzów. Pod dużą sceną są garderoby, magazyny i pomieszczenia socjalne. Była tam też kiedyś kawiarnia i dyskoteka, ale od dawna są nieczynne. Amfiteatr jest ciągle dewastowany, zwłaszcza siedzenia. Brudno tam i pełno potłuczonego szkła. Różne grupki młodzieży przychodzą tam w słoneczne dni, aby porozmawiać czy odreagować.
W tym miejscu kończymy naszą wędrówkę i wychodzimy ponownie na plac Wolności. Jest tu bezpłatna toaleta i duża pętla autobusowa skąd można jechać w różnych kierunkach.

Bibliografia

Banfi Enrico, Consolino Francesca, Drzewa, Podręczny leksykon przyrodniczy, Warszawa 2001
Katalog roślin II drzewa, krzewy, byliny polecane przez Związek Szkółkarzy Polskich,
Warszawa 2003
Olszewski Edward, Stargardzkie abc, Stargard 2001
Pracownia Projektowa Konserwacji Zabytków, Projekt budowlany, Szczecin grudzień 1998
Rostański Krzysztof , Rostański Krzysztof Marek, Drzewa i krzewy, Krzeszowice 1999
Wikipedia, wolna encyklopedia, http://www.pl.wikipedia.org/wiki/Stargard_Szczeciński#Parki
Regionalny Informator Internetowy: info.stargard.pl, http://www.info.stargard.pl
Stargard Szczeciński, serwis samorządowy, http://www.stargard.pl/

Uwagi

Informacje dodatkowe.
W wyniku przeprowadzonych wywiadów z mieszkańcami miasta, którzy często odwiedzają ten park, dowiedzieliśmy się, że jego mocną stroną jest zieleń, która zapewnia nie tylko cień latem, ale i wypoczynek. Drugim atutem parku są place zabaw odwiedzane przez całe rodziny, tym bardziej, że w mieście nie ma zbyt wielu takich terenów dla dzieci. Dużo ławek, na których można spotkać wiele starszych osób, to kolejna zaleta. Z miejsca do gry w brydża, zadowoleni są na pewno starsi panowie, którzy spędzają tam w okresie letnim wiele godzin w ramach rekreacji i spotkań towarzyskich. Niedawno park został wzbogacony o boisko do gry w koszykówkę. Powstało ono na terenie mało używanego wyasfaltowanego placu. Teraz z pewnością będzie dobrym miejscem dla aktywnej sportowo młodzieży. Amfiteatr w parku też podnosi jego atrakcyjność.
Niestety, oprócz mocnych stron parku Chrobrego mieszkańcy wymieniali także jego słabe strony. Wspomniane wyżej miejsca są po prostu zaniedbane, zaśmiecane i niszczone. Plac dla dzieci jest nieogrodzony i częstymi bywalcami w piaskownicy są bezdomne koty i psy, które zostawiają tam swoje odchody. A to może być niebezpieczne dla bawiących się tam dzieci. Niektóre huśtawki także stanowią zagrożenie dla maluchów. Są stare, metalowe i bez zabezpieczeń, a w piaskownicy poza tym często brakuje piasku. Alejki w parku mogłyby służyć dzieciom i młodzieży wiosną i latem do jazdy na rolkach, ale niestety dróżki są nierówne i z dziurami.
Mimo tylu zalet naturalnych, teren ten w dalszym ciągu nie jest w pełni wykorzystany. „A szkoda!” – mówią mieszkańcy Stargardu Szczecińskiego.
Silne i słabe strony parku Chrobrego oraz propozycje jego ulepszenia
Zalety:
• dwa, dosyć ciekawe place zabaw dla dzieci
• liczne ławki, ścieżki do spacerów oraz oświetlenie
• miejsce do grania w karty, szachy
• boisko do gry w koszykówkę, skatepark, fontanna, amfiteatr
• dużo zieleni
Wady :
• brak stałych toalet, a przenośne są brudne i zdarza się, że są przewrócone
• asfaltowane, nierówne alejki - do jeżdżenia na rolkach nie nadają się
• ślady licznych zniszczeń na placach zabaw, ławki oraz potłuczone oświetlenie
• spożywanie alkoholu, piwa na terenie parku przez młodzież i dorosłych (gracze w karty )
• brudna fontanna, zwłaszcza pod koniec sezonu
• brak bezpłatnych parkingów w pobliżu
• brak miejsca, gdzie można by umyć ręce
• krzesełka w amfiteatrze są połamane, wybladłe, brudne
Propozycje ulepszeń parku:
• tartan na placach zabaw, zwłaszcza przy huśtawkach
• solidne, betonowe stoły do tenisa stołowego np. obok boiska do kosza lub skateparku
• można by postawić nowe lepsze siedzenia i większe stoliki do gry w karty i szachy
• postawienie rzeźb, które wzbogacały i urozmaicałyby park
• otwarcie w sezonie letnim małego sklepiku z napojami, słodyczami i stolikami do siedzenia pod parasolami lub zadaszeniem
• utworzenie bezpłatnego parkingu w okolicy parku
• zamontowanie kranów lub pompy, czegoś w rodzaju źródła, gdzie można by umyć ręce
• naprawienie, wymiana krzeseł w amfiteatrze i schodów prowadzących do niego od strony kościoła św. Jana
• częstsze wizyty Straży Miejskiej w parku, zwłaszcza o zmroku, tak aby użytkownicy parku wiedzieli, że ktoś czuwa nad ich bezpieczeństwem i porządkiem w okolicy

Autorzy

Autorem pierwotnej wersji opisu parku powstałej w ramach projektu "Parki i ogrody oczami młodzieży" jest:
Szkoła Podstawowa nr 7
pl. Majdanek 13
73-110 Stargard Szczeciński
Opiekun grupy:
Dorota Adamcewicz 
Autorzy opisu:
uczniowie klasy 6a: Magda Butkiewicz, Amena Rahmani, Kaja Słowikowska, Oskar Karbowniczek, Paula Kuczyńska, Klaudia Kamińska, Klaudia Kostkiewicz, Jagoda Marciniak i Adriana Hęglewicz.
Współpracujacy nauczyciele:
Podziękowania:
Serdecznie dziękujemy pracownikom stargardzkiego Wydziału Ochrony Środowiska, szczególnie pani Monice Szczepańskiej, nauczycielom przyrody, historii, informatyki, języka polskiego, opiekunce koła SKKT za udostępnienie danych, cenne informacje i wskazówki dotyczące parku, za korektę prac i pomoc przy zapisie komputerowym.

Galeria

  Jeszcze nie dodano załączników. Możesz dodać załączniki po zalogowaniu się.

Wyszukiwarka

Wyszukiwarka


Kontakt

Nazwa organizacji
Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła"
Adres organizacji
90-602 Łódź, ul. Zielona 27
Telefon do organizacji
42 632 8118
Adres www organizacji
www.zrodla.org

 
 


Newsletter

wpisz swój e-mail aby otrzymywać informacje o naszych działaniach

Wyślij



© 2010 Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła" | Dzień Pustej Klasy | PITy 2017 | zielone szkoły | oszczędzajmy wodę | edukacja globalna | Kalendarz świąt ekologicznych