Park Górnika w Rybniku - Chwałowicach


Województwo: śląskie

Powiat: grodzki Rybnik

Park Górnika w mieści się w jednej z dzielnic Rybnika – Chwałowicach. Ma kształt wielokąta. Po stronie wschodniej przylega do głównej ulicy 1-go Maja, która dzieli go na dwie, nierównej wielkości części. Mniejsza część, granicząca z budynkami KWK Chwałowice, zawiera głaz narzutowy – pomnik przyrody. Od strony północnej graniczy z ulicą Śląską oraz z IV Liceum Ogólnokształcącym. Od zachodniej mieści się osiedle mieszkaniowe z dużym placem zabaw dla dzieci. Osiedle to ma wiele nazw, bowiem kiedyś nazywano je “Osiedlem Siwym”, następnie “Morcinka” a teraz mieszkańcy mówią na nie “Osiedle Dolne”. Wreszcie od południowej strony do parku przylega basen kąpielowy, obok którego znajduje się drugi głaz narzutowy, także pomnik przyrody.

Obecnie powierzchnia parku wynosi 19,9 tys. m2. Na terenie parku znajduje się Dom Kultury Chwałowice (przy głównym wejściu do parku) oraz mini amfiteatr znajdujący się w samym jego centrum. W części graniczącej z osiedlem znajduje się niewielka siłownia na wolnym powietrzu.

Historia

Rok założenia parku szacuje się na przełom lat 50/60. XX w. Jest on pozostałością po folwarku, powstałym w XIX wieku, początkowo należącym do porucznika Czarneckiego następnie do właściciela ziemskiego Wilhe. Później władzę nad terenem zajmowanym przez park przejął Książę Guido Henckel von Donnesmarck, który był też właścicielem kopalni KWK Chwałowice, znajdującej się na obrzeżach parku. Od roku 1903, gdy zaczęto budować kopalnię KWK Chwałowice park został pomniejszony. Willę po Wilhe przejął ówczesny dyrektor Kopalni.

Obecnie zarząd nad parkiem sprawuje Zieleń Miejska Miasta Rybnik. Park ten pełni głównie funkcję wypoczynkową i rekreacyjną. Mają tu miejsce liczne festyny i imprezy związane z obchodami Dnia Dziecka, Pierwszego Dnia Wiosny. W każdy weekend, na scenie amfiteatru, odbywają się koncerty Górniczej Orkiestry. Pobliscy mieszkańcy bardzo mile wypowiadają się na temat parku. Uważają, że jest czysty i zadbany, a także, że można ciekawie spędzić tam czas, obserwując faunę i florę, relaksując się siedząc na ławce i słuchając śpiewu ptaków.

Przyroda

W parku można zaobserwować bardzo wiele różnych gatunków roślin, głównie pospolitych drzew. Są to m.in. kasztanowce zwyczajny i czerwony, klon zwyczajny, robinia akacjowa, świerk pospolity, wierzba biała, buk zwyczajny, dąb burgundzki, brzoza brodawkowata, tulipanowiec amerykański, modrzew europejski, wiąz szypułkowy. Znajdują się również rabaty kwiatowe, na których sadzone są kolorowe i pachnące kwiaty, sezonowo różne, nadające większego kolorytu krajobrazowi parku. W koronach drzew można zaobserwować wiele gatunków ptaków, choć przede wszystkim usłyszeć ich śpiew. Najczęściej są to: kosy, sikory, szpaki, pierwiosnki, sójki i oczywiście wszędobylskie wróble i gołębie. Porastające rabaty rośliny kwiatowe są odwiedzane przez licznie owady (pszczoły, motyle, chrząszcze).

Ścieżka

Ścieżka oprowadza po większej części parku. Mijamy wszystkie najważniejsze elementy parku (budynki, siłownię, scenę) oraz największe drzewa. Z trasy rozciąga się również widok na pobliską okolicę.
 

1. Wędrówkę po parku rozpoczynamy wejściem głównym. Z lewej strony widzimy kolorową rabatę kwiatową. Na wprost znajduje się Domu Kultury.

“Dom Kultury KWK Chwałowice został oddany do użytku obywateli dnia 1 maja 1958 roku, otwarcie zostało dokonane przez samego towarzysza Wiesława Gomółke. W jego budowę wielki wkład włożyli oczywiście pracownicy kopalni, jak i mieszkańcy Chwałowic, działający na zasadzie pospolitego ruszenia. Wspólnymi siłami wybudowano budynek (chlubę dzielnicy) w której znalazły się:
- sala widowiskowa z 258 miejscami siedzącymi, będąca jednocześnie salą kinową
- biblioteka
- kawiarnia i liczne sale służące rozwojowi amatorskiego ruchu artystycznego” [http://dkchwalowice.pl/].
Obecnie (od 1994 r.) Dom Kultury jest miejską instytucją kultury Miasta Rybnika, odbywają się tam stałe zajecia i kursy (m.in. wokalne, filmowe, plastyczne, taneczne, teatralne, sportowe, językowe) a także wystawy, koncerty, spotkania autorskie. W budynku ma swoją siedzibę Kino “Plejada”
 

2. Po prawej stronie, przed Domem Kultury, zauważymy posąg, wykonany z kamienia, przedstawiający górnika tańczącego z kobietą.
 

3. Przed domem Kultury skręcamy w prawo, obok rozłożystego i wspaniale kwitnącego na wiosnę jaśminowca wonnego (często błędnie zwany jaśminem). Jednak największym walorem tej rośliny jest wspaniały i bardzo intensywny zapach.
 

4. Idziemy prosto, wzdłuż budynku i w niewielkiej odległości, na skrzyżowaniu ścieżek, widzimy topolę białą, która pięknie komponuje się z innymi otaczającymi ją drzewami.
 

5. Za rogiem Domu Kultury skręcamy w lewo, i idziemy dalej prosto. Po lewej stronie znajdują się ławki amfiteatru a po prawej zauważymy kasztanowca zwyczajnego, spod którego dzieci jesienią zbierają kasztany. Obwód tego drzewa wynosi 170 cm.
 

6. Schodzimy po schodkach i podążając za główną ścieżką okrążamy część centralną (scenę amfiteatru). Po prawej stronie mijamy jodłę zwyczajną.
 

7. Za sceną (po naszej lewej stronie) znajduje się niewielki głaz narzutowy.
 

8. Naprzeciwko rośnie gęsty świerk pospolity.
 

9. W dalszej części na wprost widzimy siłownię, a za nią plac zabaw.
 

10. Po lewej stronie atlasu siłowni rośnie wspaniały, wysoki modrzew europejski. Obwód wynosi 173 cm.
 

11. Wędrujemy dalej ścieżką wokół sceny (na lewo) i gdy skierujemy wzrok na wprost, na basen kąpielowy, znajdujący się tuż za płotem parku, zobaczymy na jego terenie, polodowcowy głaz narzutowy – pomnik przyrody.
 

12. Idziemy dalej, kierując się z powrotem w stronę Domu Kultury. Po naszej prawej stronie rośnie wierzba biała, silnie osłabiona przez liczne grzyby pasożytnicze pokrywające jej pień. Ma ona 218 cm w obwodzie.
 

13. Obok wierzby znajduje się robinia akacjowa (znana też jako grochodrzew) o rozłożystych gałęziach i intensywnie pachnących wiosną białych kwiatostanach. Jej obwód wynosi aż 267 cm.
 

14. Naprzeciwko, na niewielkiej skarpie, rośnie klon zwyczajny o bardzo mocnych gałęziach i grubych korzeniach wystających nad powierzchnię gleby. Obwód wynosi 191cm.
 

15. Wchodzimy po schodkach i z prawej strony Domu Kultury, w niewielkim oddaleniu widzimy kasztanowca czerwony, jego obwód wynosi 170 cm. Ta odmiana kasztanowca w porównaniu z kasztanowcem zwyczajnym (białym) ma mniej płytkowatą, szarawą korę, kwitnie mniej obficie, ale kwiaty są nie mniej piękne, zachwycają swoim puprurowoczeroną barwą. Również owoc jest nieco inny, w łupince jest zazwyczaj jeden kasztan wiekszy niż u kasztanowca zwyczjnego, za to łupinka jest zwykle mniejsza i prawie zawsze pozbawiona kolców.
 

16. Za kasztanowcem widnieje wysoka i rozłożysta topola biała.
 

17. Gdy pójdziemy dalej, skręcimy w lewo a następnie w prawo zauważymy po prawej stronie śliwę wiśniową, kwitnącą wczesną wiosną …
 

18. … oraz kolejną wierzbę białą. Kończymy naszą małą wycieczkę przy wejściu głównych, przy którym zaczynaliśmy.

Uwagi

Informacje dodatkowe
Park pełni funkcję rekreacyjno-wypoczynkowo-rozrywkową. Można odpocząć i miło spędzić czas na basenie, który graniczy z parkiem, jak również na pobliskim placu zabaw dla najmłodszych oraz siłowni dla starszych. W parku panują cisza i spokój, stwarzające dogodne warunki do spacerów, spotkań towarzyskich czy po prostu odpoczynku na ławeczce. Można się tu także zabawić na licznych festynach, które odbywają się kilka razy do roku. Okoliczni mieszkańcy często korzystają z powyższych atrakcji. Czują się w parku nim dobrze i bezpiecznie.

Bibliografia

Parki i zieleńce Rybnika - zarząd Zieleni Miejskiej w Rybniku
Jędrzejczyk Dobiesław, Geografia humanistyczna miasta, Warszawa, 2004
Master plan zrównoważonego rozwoju miasta Rybnika – część II, diagnoza uwarunkowań określających priorytety zintegrowanego rozwoju miasta Rybnika, Katowice 1996
Zarząd Zieleni Miejskiej, Inwentaryzacja dendrologiczna parku przy Domu Kultury w Chwałowicach, Rybnik 1996
Aas Gregor, Riedmiller Andreas, Kieszonkowa encyklopedia drzewa, Warszawa 2003
Szwedler Inga, Sobkowski Mirosław, Spotkania z przyrodą rośliny, Warszawa 1998
Pokorny Jaromir, Kaplicka Jirina, Drzewa Europy Środkowej, Warszawa 1980
Praca zespołowa, Złoty jubileusz Zespołu Szkól Technicznych w Rybniku – monografia, Rybnik 2000
http://www.rybnik.pl/index.php?id=426#powrot, 15 luty 2006
http://www.rybnik.pl/index.php?id=426, 15 luty 2006
http://www.rybnik.pl/index.php?id=460, 15 luty 2006
http://www.rybnik.pl/zieleń/, 15 luty 2006
http://www.zstrybnik.pl, 12 maja 2007

Autorzy

Autorem pierwotnej wersji opisu parku powstałej w ramach projektu "Parki i ogrody oczami młodzieży" jest:
Zespół Szkół Technicznych
ul. T. Kościuszki 5
44-200 Rybnik
e-mail: sekretariat@zstrybnik.pl
Opiekun grupy:
mgr Katarzyna Zniszczoł mgr Zuzanna Dudziak
Autorzy opisu:
uczniowie klasy pierwszej Liceum Profilowanego o profilu kształtowanie środowiska. Uczniowie pracowali w kilku grupach zadaniowych:
1. Sekcja reporterska – zbieranie informacji na temat parku (z książek i Internetu, wywiady, ankieta wśród mieszkańców okolic parku), opracowanie materiału i napisanie tekstu: Izabela Korus, Patrycja Holesz, Edyta Niedoba, Agata Jaworska, Paweł Kozielski, Michalina Biały, Paulina Müler, Klaudia Lerch, Daria Oleś, Emilia Kupczak
2. Sekcja plastyczna – szkicowanie wyglądu parku, drzew i innych roślin tam rosnących, opracowanie mapy parku: Klaudia Kurtek, Monika Goszka
3. Sekcja fotograficzna – dokumentacja fotograficzna działań uczniów w ramach projektu, zdjęcia parku: Karolina Wachtarczyk, Klaudia Lapczyk
4. Sekcja przyrodnicza – oznaczanie gatunków drzew rosnących w parku, wyznaczenie ścieżki dydaktycznej: Marta Andzel, Patrycja Drzęźla, Magda Pawliczek, Wioletta Sieńska
Współpracujacy nauczyciele:
Podziękowania:
Składamy serdeczne podziękowania pracownikom Zieleni Miejskiej i Urzędu Miasta w Rybniku, oraz pracownikom Domu Kultury w Chwałowicach za:
doradztwo merytoryczne,
udostępnienie danych i pomoc w ich uzyskaniu,
udzielenie niezbędnych informacji.


Wyszukiwarka

Wyszukiwarka


Kontakt

Nazwa organizacji
Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła"
Adres organizacji
90-602 Łódź, ul. Zielona 27
Telefon do organizacji
42 632 8118
Adres www organizacji
www.zrodla.org

 
 


Newsletter

wpisz swój e-mail aby otrzymywać informacje o naszych działaniach

Wyślij



© 2010 Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła" | Dzień Pustej Klasy | PITy 2017 | zielone szkoły | oszczędzajmy wodę | edukacja globalna | Kalendarz świąt ekologicznych