Park im. Adama Mickiewicza w Łodzi (Park Julianowski)

Położenie: ul. Zgierska, Sowińskiego, Jaworowa, Folwarczna, Al. Róż, Karłowicza

Historia

Park znajduje się w obniżeniu, rozciąga się wzdłuż doliny rzeki Sokołówki. Prawdopodobnie w średniowieczu był tu drewniany gródek obronny. Później wieś należała do niewielkich dóbr szlacheckich. Na początku XIX wieku teren obec-nego parku przeszedł w posiadanie Stanisława Strzałkowskiego. W latach 80-tych XIX wieku majątek zlicytowano. Po-siadłość nabył łódzki fabrykant Juliusz Heinzel (od jego imienia wywodzi się nazwa parku) i około 1890 roku wybudował tu wspaniały pałac inspirowany formami włoskiego renesansu, z widokiem na stawy. Pałac został zbudowany na wznie-sieniu rozpościerającym się na końcu alei lipowej, wiodącej do pałacu od ulicy Biegańskiego. Schody z tarasu rezydencji wiodły wprost do brzegu stawu. Między pałacem i stawem znajdowała się fontanna. Ozdobą parku były rozlewiska wodne (zajmowały znacznie więcej miejsca niż obecne stawy). Obok pałacu mieścił się zwierzyniec i sad. Wówczas dokonano przebudowy parku, wybudowano liczne schody, fontanny, kaskady, mostki oraz dosadzono wiele egzotycznych drzew, niestety większość z tych okazów nie zachowała się do dnia dzisiejszego. Z tego okresu pochodzi również aleja lipowa, do której drzewa sprowadzano aż z berlińskiej firmy L. Spätha. W 1897 roku pałac i park zostały odkupione od pozostałych spadkobierców przez syna Juliusza Teodora Heinzla.

Wspaniałe założenie funkcjonowało do lat trzydziestych XX wieku. Jednak rozrzutność właścicieli spowodowała ruinę materialną rodziny i konieczność sprzedaży pałacu, który kupiło w 1938 r. miasto Łódź z przeznaczeniem na muzeum regionu" [Wesołowski]. W czasie II wojny światowej pałac został uszkodzony podczas bombardowania i w rezultacie rozebrany przez okupanta. Wówczas też przebudowano znacznie park. Wytyczono alejki w leśnej części oraz zmniejszono ich ilość w części parkowej, zasypano część stawów oraz przesadzono część drzew nadając w ten sposób parkowi plastyczny, pejzażowy charakter. Po II wojnie światowej rozebrano ogrodzenie parku a w północno-wschodniej jego części zlokalizowano urządzenia sportowe. Na terenie nie-zadrzewionym ustawiono wieżę spadochronową z miejscem do lądowania, należącą do Ligi Lotniczej oraz tor modelar-ski. Stawy przebudowano i wyregulowano, nadając im obecny wygląd w latach 50. XX w. Ich oś stanowi rzeka So-kołówka. Z tego okresu pochodzi również muszla koncertowa wybudowana przez Wydział Kultury Miasta Łodzi. Teren parku został powiększony przez przyłączenie i zagospodarowanie terenów folwarcznych.

Ścieżka

Przystanek 1
Spacer rozpoczynamy przy wejściu do parku od ulicy Biegańskiego. Wędrujemy aleją lip krymskich równoległą do ul. Zgierskiej na północ. Drzewa wysadzono tu w kilku rzędach. Mijając po prawej stronie plac zabaw dochodzimy do rozległego placu, rozpościerającego się u podnóża niewysokich schodów. Na tym właśnie placu do okresu II wojny światowej stała przepiękna rezydencja Heinzlów. Mijamy pomnik upamiętniający poległych w tym miejscu 6 września 1939 r. żołnierzy sztabu Łódź, którzy stacjonowali w pałacu i skręcamy w lewo.

Po zapoznaniu uczniów z historią parku, zaproponuj im by narysowali "z wyobraźni" pałac Heinzlów.

Przystanek 2
Na skraju trawnika rośnie klon zwyczajny odmiana Schwedlara. Jego wiek szacuje się na około 200 lat. Wędrujemy półkolistą aleją w kierunku stawu. Po drodze mijamy kilka egzotycznych drzew m.in. sosnę limbę czy cyprysik grosz-kowy. Sosna limba to drzewo, które dorasta do ok. 25 m wysokościm o bardzo regularnej, gęstej koronie. Igły zgrupowane po 5 w pęczku, mają 5-12 cm długości oraz białawe linie na wewnętrznych ściankach. Szyszki jajowate o długości 5 - 8 cm, fioletowe przed dojrzeniem, opadają na wiosnę trzeciego roku i rozpadają się na ziemi. W przeszłości nasiona limby były elementem jadłospisu ludzi mieszkających w lasach. Występuje w Alpach, Tatrach i Kar-patach. Jest gatunkiem chronionym.

Cyprysik groszkowy jest drzewem iglastym o stożkowej koronie. Nazwę swą zawdzięcza drobnym, kulistym szysz-kom o szerokości ok. 6 mm pokrywającym gałązki - podobne kształtem do zielonego groszku. Liście cyprysika groszkowego są łuskowate, zaostrzone, z wierzchu zielone, a pod spodem białe. Kora jest cienka, ciemnobrązowa, łuszcząca się lub płytko bruzdowana. W drugiej części parku rosną dwie odmiany cyprysika groszkowego - pierzasta i szpilkowata. Odmiana pierzasta cyprysika groszkowego posiada liście w wyglądzie przypominające krótkie igiełki. W rzeczywistości jest to forma przejściowa pomiędzy igłami i łuskami. Ta odmiana posiada szyszki. Odmiana szpilkowata natomiast posiada liście w postaci miękkich i delikatnych igieł i nie posiada szyszek.

Przystanek 3
Dochodzimy do stawu. Po prawej stronie rośnie skupisko drzew o charakterystycznych zwisających długich owoco-stanach - są to skrzydłorzechy kaukaskie. Tuż za drzewami, na wysokości wyspy na stawie, znajduje się niewielkie wzniesienie zwane "Mogiłą". Legendy dotyczące tego wzgórza mówią, iż znajdować się tam może grób rycerza lub wodza. Prawdopodobnie było to miejsce obronne położone w pobliżu starego szlaku wojennego i handlowego, biegnącego tędy z Łęczycy przez Zgierz i Łódź do Piotrkowa. Obok wzgórza znajduje się źródełko.
Trasa naszej ścieżki wiedzie jednak w odwrotnym kierunku. Podążamy zgodnie z linią brzegową stawu na zachód. Po prawej stronie mijamy dwie olsze czarne zabezpieczone przed przewróceniem stalowymi linami. Przed nami, tuż przy zachodniej granicy parku rosną trzy olbrzymie topole holenderskie. Jest to odmiana powstała około 1800 roku w Holandii. Obecnie nie sadzi się jej już w miastach ze względu na wytwarzanie dużej ilości puchu zaśmiecającego otoczenie.

Porozmawiaj z uczniami na temat sposobów leczenia i ratowania drzew. Jeden ze sposobów widzimy przed nami. Jakie metody znają uczniowie, zastanówcie się jak uchronić drzewo zagrożone pęknięciem, jak chroni się drzewa przed szkodnikami. Ile warte jest jedno drzewo, że ludzie poświęcają mu tyle uwagi? Czy o wszystkie drzewa trosz-czymy się tak samo?

Przystanek 4
Kierujemy się na północ. Przy ul. Zgierskiej na skraju parku, w miejscu zlikwidowanych hurtowni znajduje się spory teren rekreacyjny-sportowy zbudowany w latach 2002-2004 r. Usypano górkę saneczkową, utworzono rowerowy tor przeszkód z muldami, pochylniami i innymi przeszkodami, boisko do koszykówki i piłki nożnej, plac ze stołami do ping-ponga, a całosć otoczona jest krzewami. Obok znajduje się też niewielki parking.

My jednak podążamy wzdłuż brzegu i dochodzimy do mostka, którym wchodzimy na wysepkę. Nad wodą pochylają się olsze czarne, na brzegu dostrzec możemy klony zwyczajne, dęby, leszczynę, wierzbę pięciopręcikową, nieco dalej przy północnym brzegu rośnie głóg szkarłatny (pochodzi z Ameryki Pn., ma owoce większe 1-1,5 cm, niż głóg jedno- czy dwuszyjkowy). Przechodzimy na południową stronę stawu i kierujemy się na wschód do drugiego stawu.

Rozpościera się stąd malowniczy widok na muszlę koncertową oraz oba stawy i wyspę. Wszystkie te elementy stanowią doskonałą kompozycję wzbogacając pejzażowy układ parku. Pomiędzy dwoma stawami rozrzuconych jest kilkanaście głazów narzutowych, rosną tam m.in. klon srebrzysty, jesion wyniosły, klon zwyczajny.

Zwróć uwagę uczniów na życie w stawie, wynotujcie zaobserwowane rośliny i zwierzęta. Przejdźcie także do podmokłego terenu na południe od mostka. Jakie rośliny tam rosną? Dodatkowo można zainteresować uczniów głazami, ułatwi to scenariusz pt.: "Życie kamieni".

Przystanek 5
Znów kierujemy się na północ, wchodzimy niezbyt szeroką asfaltową alejką do leśnej części parku. Skręcamy w pierwszy dukt leśny w prawo, a następnie na drugim skrzyżowaniu duktów znów skręcamy w prawo i podążamy w kierunku mostku na stawie. W tej części parku przeważają sosny oraz dęby, graby, lipy, brzozy, czeremcha amerykańska, bogaty jest podszyt i runo.

W tej części parku, jak i w lesie świerkowym po południowej części stawu, przeprowadzić można zajęcia nt. warstwowej budowy lasu (scenariusz pt.: "Las czy park").

Przystanek 6
Wracamy do południowej części parku, przechodzimy przez mostek i ścieżką na wprost kierujemy się na południe, w głąb ciemnego lasu świerkowego. Świerk pospolity jest najwyższym rodzimym gatunkiem w Europie, osiąga wysokość do 60 m. Świerki mają koronę stożkowatą, gałęzie ustawione są okółkowo, piętrami na pniu. Igły świerku mają do 1 do 2,5 cm długości, są sztywne i kłujące, ciemnozielone. Zwisające, długie na 12-15 cm, jasnobrązowe szyszki opadają w całości po wysianiu nasion. Świerki silnie zacieniają dno lasu i zakwaszają glebę na której rosną, dlatego w monokulturach świerkowych drzewa liściaste nie czują się dobrze.

Przy południowo wschodniej granicy parku (przy Alei Róż) rośnie potężny dąb Kosynier. Historia głosi, że pod jego konarami na początku powstania styczniowego 1863 roku Józef Tampicki wręczał robotnikom łódzkim broń, a kobiety przekazały im sztandar z orłem.

Porozmawiaj z uczniami na temat rosnącego tu dębu. Dlaczego jest on pomnikiem przyrody? Dlaczego drzewo chronione nazywane jest "pomnikiem" i w czym jest podobne do zwykłych pomników?

Przystanek 7
Alejką dochodzimy do rozległej polany, na której stoi muszla koncertowa. Przed nami na polanie rosną trzy dęby o pokroju piramidalnym, tworząc ścianę odgradzającą muszlę od pozostałej części parku. Tuż obok ścieżki rosną dąb szypułkowy i rozłożysta wierzba krucha. Wierzba krucha jest drzewem w pokroju i wyglądzie liści bardzo podobnym do wierzby białej. Liście ma lancetowate, ciemnozielone, błyszczące, piłkowane o długości do 15 cm. Pędy oliwkowe i błyszczące, łatwe do odłamanie w miejscu rozgałęzień.

Na tej otwartej przestrzeni można zorganizować zabawy i gry ruchowe, bez obawy o bezpieczeństwo, jak i o to, że dzieci będą przeszkadzać spacerowiczom.

Przystanek 8
Wędrujemy nadal na zachód, mijając po prawej stronie dwa cyprysiki groszkowe w odmianie szpilkowatej i pierza-stej, a po lewej dwa buki zwyczajne w odmianie czerwonolistnej. Najpiękniejszy okaz tego gatunku, z rozłożystą re-gularną koroną rośnie na przeciwko placu zabaw. Swą nazwę drzewo wzięło od liści w kolorze ciemno purpurowym. Liście przyjmują taką barwę wiosną i prawie nie zmieniają jej do jesieni. Buk zwyczajny dorasta do ok. 40 metrów wysokości, ma charakterystyczną gładką szarą korę. Liście są całobrzegie, pokryte na brzegach blaszki włoskami. Tuż za placem zabaw skręcamy w lewo i kierujemy się aleją lipową w stronę wyjścia z parku.


Wyszukiwarka

Wyszukiwarka


Kontakt

Nazwa organizacji
Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła"
Adres organizacji
90-602 Łódź, ul. Zielona 27
Telefon do organizacji
42 632 8118
Adres www organizacji
www.zrodla.org

 
 


Newsletter

wpisz swój e-mail aby otrzymywać informacje o naszych działaniach

Wyślij



© 2010 Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła" | Dzień Pustej Klasy | PITy 2017 | zielone szkoły | oszczędzajmy wodę | edukacja globalna | Kalendarz świąt ekologicznych