Park im. Fryderyka Chopina w Gliwicach (2)


Województwo: śląskie

Powiat: grodzki Gliwice

Zarząd nad parkiem sprawuje Miejski Zarząd Usług Komunalnych. Powierzchnia parku wynosi 5 ha. W parku znajdują się dwa budynki: Palmiarnia oraz Domek Ogrodnika.
Budynek Palmiarni Miejskiej to nowoczesna konstrukcja architektoniczna składająca się głównie ze szkła oraz elementów żeliwnych. Na powierzchni palmiarni - 2000 m2 rośnie ok. 6000 roślin rozmieszczonych w czterech pawilonach tematycznych:
- rośliny użytkowe (drzewa i krzewy z jadalnymi owocami – cytryny figi mandarynki, przyprawy),
- rośliny tropikalne (storczyki, sagowce, ananasowce, bananowce, bambusy),
- pawilon historyczny (najstarsze rośliny),
- pawilon sukulentów.

Można tam obejrzeć także akwaria z żółwiami, gady w terrariach, ryby czy egzotyczne papugi i kanarki. Najstarsze okazy roślin liczą ponad 100 lat. Organizowane są tu rożne wystawy tematyczne np.: fotografii National Geographic. Godziny otwarcia: 9.00-18.00, bilety w cenie od 2.50 do 5 zł.

Dom Ogrodnika znajduje się w północnej części zespołu parkowego tuż przy szklarniach. Jest to budynek o malowniczo rustykalnych formach, nawiązujących do idei Domku Goethe’go w weimarskim parku.

Historia

Park Fryderyka Chopina został założony przed rokiem 1895. Teren Parku sprzed 1880 roku zaznaczony jest na planie jeszcze jako użytek rolny. Sam park powstał przed 1895 rokiem. Został nazwany Stadtpark. Zajmował wówczas 8 ha powierzchni. W kształtowaniu parku duża rolę odegrały koncepcje angielskie C.J. Loudona oraz francuskie G.E. Haussmanna. Na przełomie wieków park uzyskał formę krajobrazową widoczną na mapie z roku 1909. Na planie z tego okresu zaznaczone są dwa kręgi spacerowe z koncentrycznymi ścieżkami, przypuszczalnie obsadzone drzewami. Aranżacja nie stanowiła jednolitej całości. Można tu wyróżnić część typowo parkową, w której wykorzystano naturalne położenie i malowniczą zieleń miejscowych drzew i krzewów oraz „salon ogrodowy z basenem”, gdzie dominowała geometria i fantazyjne formy żywopłotów. Tu prezentowano również rośliny egzotyczne.

Najwcześniej powstała część parku, do której należała aleja jesionowa, prowadząca do ekonomicznego budynku pałacowego lub dworskiego. Część północna parku, prawdopodobnie powstała najpóźniej i posiada charakter krajobrazowy. Znajduje się tu do dziś Domek Ogrodnika.

Na mapie z roku 1924 przedstawiony jest układ ścieżek, który zachował się do dnia dzisiejszego. Do budynku ogrodnika dobudowano palmiarnię i akwarium, wybudowano plac zabaw, górkę widokową, mauzoleum i pomnik ułanów. Przypuszczalnie taki układ zachował się do końca II wojny światowej.

Historia Palmiarni Gliwickiej sięga 1880 roku. Tu na terenie siedemnastowiecznego parku powstały pierwsze szklarnie o charakterze wystawienniczym stanowiące prywatną oranżerię. Mieszkańcy uzyskali do nich dostęp od 1930 roku. Wystawiano egzotyczne rośliny głównie palmy i chryzantemy. Wystawy uświetniały rzeźby, a wśród nich kopie znanych posągów Afrodyty czy Dyskobola oraz współczesnych artystów np. K. Bimlera [B. Baranowska, Gliwice 2000].

Główną Palmiarnię otwarto w 1925 roku. Najciekawszym elementem był pierwszy na Śląsku podgrzewany basen o pojemności 120 m3. Umieszczono w nim ciekawą roślinę wodną – Wiktorię Królewską (Victoria Regi). Utworzono zoo, w którym znalazły się aligatory, węże, żółwie i małpy. W 1936 roku w zoo zamieszkały dwa małe pawiany, a z Ameryki Południowej sprowadzono anakondę. W 1935 roku wzniesiono najwyższa szklarnię o wysokości 28 m. Palmiarnia utrzymywała się z własnej działalności, była zwiedzana przez dzieci i młodzież w ramach dokształcania z biologii i zoologii oraz oglądających wystawy kwiatów [B.Baranowska 2000].

W 1945 roku obiekt uległ zniszczeniu – ponownie udostępniono go dopiero w 1948 roku. Po wojnie wygląd parku ulegał ciągłym przemianom. W latach 90-tych przeprowadzono gruntowną modernizację budynków palmiarni, a udostępniono je do zwiedzania w 1999 roku. W latach 1995-1996 przeprowadzono szczegółową inwentaryzacje drzew i krzewów parku, a następnie uporządkowano stań liczebny wycinając samosiejki i drzewa chore chroniąc i pielęgnując najbardziej cenne egzemplarze. We wrześniu 2001 roku na miejscu byłego mauzoleum poświeconego Ułanom 22 pułku, poległym w czasie II wojny światowej odsłonięto pomnik „Gliwiczanom – ofiarom wojen i totalitaryzmów”. W 2001 roku realizacja projektu firmy „Aqua-tech” zagospodarowania Parku Chopina w Gliwicach otrzymała wyróżnienie w konkursie „Najlepsza Przestrzeń Publiczna” organizowanym przez Zarząd Województwa Ślaskiego.

Imprezy organizowane na terenie parku:
- Wieczory Romskie - są to koncerty i występy artystów romskich z różnych stron świata: węgierskich, ukraińskich, rumuńskich, hiszpańskich, tureckich, rosyjskich i bałkańskich. Propagują i przybliżają kulturę Romów.
- Występy teatralne na Scenie Szapito Teatru Muzycznego z Gliwic odbywają się w ramach Gliwickich Spotkań Teatralnych.
- Jedzenie Zamiast Bomb - akcja organizowana przez grupę osób działającą w ramach ogólnoświatowego ruchu Food Not Bombs (Jedzenie Zamiast Bomb). Polega na wydawaniu darmowych, ciepłych, wegetariańskich posiłków ludziom bezdomnym, potrzebującym oraz wszystkim, którzy są przeciwko biedzie, zbrojeniom i wojnom. Akcja ma na celu zwrócenie uwagi społeczeństwa na fakt, iż ogromne pieniądze przeznaczane na zbrojenia i prowadzenie wojen, w których przede wszystkim cierpi ludność cywilna, a mogły by być spożytkowane na pomoc najuboższym. Akcja ta odbyła się 24 razy w ciągu 4 lat na terenie parku.
- Parkowe Lato – w sierpniowe soboty w Parku Chopina obok Palmiarni Miejskiej odbywają się plenerowe koncerty pod wspólnym tytułem "Parkowe lato". Rozbrzmiewa tam muzyka rozrywkowa w wykonaniu znanych i popularnych artystów teatralnych, estradowych, kabaretowych i musicalowych. Organizatorem "Parkowego lata" jest gliwicki samorząd.
- Koncerty orkiestr i chórów należących do Polskich Związków Chórów i Orkiestr Dętych Okręg Gliwicko - Zabrski
- i inne np.: Dzień Dziecka, wernisaże, wystawy.

Przyroda

Na terenie parku występuje wiele rodzimych i egzotycznych gatunków drzew i krzewów, najciekawsze z nich to:
- Dąb szypułkowy (Qercus robur) o obwodzie 443 cm, który jest pomnikiem przyrody należy do naszych najwyższych drzew liściastych.
- Tulipanowiec amerykański (Liriodendron tulipifera) o obwodzie 219 cm.
- Platan klonolistny (Platanus x acerifolia) o obwodzie 302 cm.
- Iglicznia trójcierniowa (Gleditsia triacanthos)
- Wiąz górski (Ulmus glabra)
- Klon srebrzysty (Acer saccharinum)
- Jarząb szwedzki (Sorbus intermedia)
- Katalpa żółtokwiatowa (Catalpa ovata)
- Buk pospolity (Fagus sylviatica)
- Leszczyna turecka (Corylus colurna)

Ścieżka

1. Park Fryderyka Chopina położony jest między ulicą Henryka Sienkiewicza, Aleksandra Fredry i Berbeckiego. Spacer po ścieżce rozpoczynamy wchodząc wschodnią bramą od ulicy Berbeckiego i od razu naprzeciwko, możemy zauważyć fontannę w błękitnym basenie.

2. Kierując się nadal prosto i okrążając basen dochodzimy do przedłużonej głównej osi basenu, gdzie znajduje się pomnik Fryderyka Chopina. Był to pierwszy pomnik Chopina odsłonięty na ziemiach odzyskanych 17 lutego 1949 roku. Popiersie kompozytora wykonała w brązie odlewnia artystyczna GZUT według projektu Jana Wysockiego.

3. Następnie skręcamy w prawo i idziemy prosto przed siebie. Dzięki odnowieniu alejek i wyłożeniu ich nową kostką krakowską wygodnie się spaceruje po parku.

Kierujemy się ścieżką na północny wschód, a potem w lewo. Po przejściu alejki ponownie skręcamy w lewo i dochodzimy do pomnika przyrody. Jest to drzewo, gatunku dębu szypułkowego o obwodzie 443 cm.

4. Mijając drzewo znajdujemy się przed palmiarnią miejską, prawie 120-letnim, ale wielokrotnie modernizowanym obiektem, który może zaskoczyć ogromnym zbiorem roślin egzotycznych, terrariami oraz akwariami. W palmiarni można też, za niewielką opłatą mile spędzić czas zwiedzając, czy też odpoczywając na ławeczce przy oczku wodnym.

Przed budynkiem palmiarni możemy podziwiać dwie rzeźby – lwy leżące odlane z żeliwa w Hucie Gliwice w 1830 roku.

5.Cofając się do dębu szypułkowego i skręcając alejką w prawo, możemy podziwiać po drodze, w okresie wiosennym i letnim zachwycające obficie kwitnące rododendrony. Idąc wciąż prosto, a następnie skręcając w prawo dochodzimy do najstarszej części parku (części północnej).

6. To tutaj za ogrodzeniem zlokalizowany jest Domek Ogrodnika. Ma on malownicze rustykalne formy architektonicznie, nawiązuje do domku Goethego w weimarskim parku.

7. Aby móc dalej zwiedzać park należy się wrócić. Skręcając w prawo dochodzimy do malutkiej fontanny. Kiedy zmęczy nas na przykład upał w wakacyjny dzień, możemy się schronić i odpocząć na ławeczce pod drzewami.

8. Jeżeli jednak upał nie jest nam straszny, warto zobaczyć jeszcze rzeźbę Tomasza Koclęgi pt. „Sen”. Aby do niej dojść musimy nadal iść prosto, przed tarasem skręcić w prawo, a następnie w lewo. Przedstawia ona olbrzymią ludzką głowę, stworzoną na lekkiej konstrukcji drewnianej z wykorzystaniem tektury, papieru, maty z włókna szklanego i żywicy poliestrowej. Rzeźba już od października 2006 r. intryguje i ciekawi przechodniów. Firma Vattenfall zorganizowała dla spacerowiczów parku konkurs dotyczący rzeźby: kto najbardziej zaskakująco odpowie na pytanie „Co tam komu w głowie gra?” wygra luksusową sypialnię wartą 5000 złotych. Myślę, że po takim spacerze można bez żadnych wyrzutów cofnąć się do basenu z fontanną i dać ulgę zmęczonym nogom zanurzając je w zimnej wodzie. Wypoczęci i pełni wrażeń opuszczamy park kierując się do bramy wschodniej na skrzyżowanie ulic Fredry i Berbeckiego.

Informacje dodatkowe
Infrastruktura parku jest przyjazna dla odwiedzających. Park wyposażono w liczne, nowe, estetyczne ławki i kosze na śmieci. Na szerokich, wygodnych do spacerowania alejkach wymieniono nawierzchnię na kostkę krakowską. Cały park jest dla bezpieczeństwa ogrodzony, a na jego teren można wejść aż pięcioma bramami. Dla dzieci wydzielono i dobrze wyposażono plac zabaw. Wzdłuż ulicy Sienkiewicza i ogrodzenia rozciąga się niewielki parking.
Mocne strony parku:
- łatwy dostęp, blisko centrum,
- dobre warunki do rodzinnego odpoczynku,
- wiele ciekawych obiektów wartych obejrzenia przyrodniczych i kulturowych (galeria foto),
- dobrze rozwinięta i zadbana infrastruktura (foto 4, 5),
- bezpiecznie,
- czysto
Słabe strony:
- brak obiektów sportowych,
- brak obiektów gastronomicznych.

Bibliografia

Świderek Gosia, Parki i ogrody oczami młodzieży, Łódź 2006
Baranowska Barbara, Kronika Miasta Gliwice 2000, UM w Gliwicach 2000
Bartosiewicz Jan, Całka Edmund, Co warto wiedzieć o Gliwicach?, TPG Gliwice 1984
Gliwice – Miejski Serwis Internetowy http://www.um.gliwice.pl/
Sztuka, malarstwo, rzeźba http://sztuka.webwweb.pl/?a=txt&id=8486
Informator Kulturalny Województwa Śląskiego http://www.silesiakultura.pl/polecamy_det.php
http://www.wgliwicach.pl/rozne
http://www.teatry.art.pl/!wydarzenia/gliwickiest/20...
Palmiarnia w Gliwicach http://magdaijacek.klub.chip.pl/palmiarnia.htm
free.of.pl/k/kolarzem/bukpos.html
www.drzewapolski.pl/Drzewa/Surmia/Surmia.html
www.florlang.pl/iglicznia.html
www.drzewapolski.pl/Drzewa/Jarzab/Jarzab.html
Stowarzyszenie Architektów Polskich http://www.sarp.katowice.pl/konkursy/ki2.htm

Autorzy

Autorem pierwotnej wersji opisu parku powstałej w ramach projektu "Parki i ogrody oczami młodzieży" jest:
Zespół Szkół Mechaniczno-Elektronicznych oraz Zespół Szkół Łącznościowych
ul. Toszecka 25 b
44-100 Gliwice
Opiekun grupy:
mgr Aleksandra Malkusz 
Autorzy opisu:
Uczniowie klas:
I Li: Klaudia Kozioł, Mateusz Wójcikowski, Marek Załoga, Aleksandra Knyżewska,
II Li: Anna Doktor, Ewelina Napieracz, Arkadiusz Moryń,
III Li: Katarzyna Roszak, Danuta Wnuk, Agnieszka Kubaszak, Tomasz Szpyrka, Kamil Wójcik
Współpracujacy nauczyciele:
Podziękowania:
Składamy serdeczne podziękowania dla:
- Urzędu Miasta Gliwice i Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych za udostępnienie danych i pomoc w ich uzyskaniu,
- Nauczycieli biologii, geografii, historii za pomoc w organizacji badań i opracowaniu wyników,
- Koordynatora projektu z ramienia szkoły za wnikliwą ocenę, korektę i doradztwo merytoryczne,
- Ośrodka Działań Ekologicznych „Źródła” za możliwość udziału w tak fascynującym projekcie i upowszechnienie wyników badań.


Wyszukiwarka

Wyszukiwarka

  • Przekaż swój 1%


  • Bardzo zielone szkoły
  • PayPal

Kontakt

Nazwa organizacji
Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła"
Adres organizacji
90-602 Łódź, ul. Zielona 27
Telefon do redaktora
519 326 997
Telefon do organizacji
42 632 8118
Fax do organizacji
39 139 6502
Adres www organizacji
www.zrodla.org
www.zieloneszkoly.pl

Wyślij wiadomość


Newsletter

Newsletter

wpisz swój e-mail aby otrzymywać informacje o naszych działaniach



© 2010 Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła" | Wdrożenie: Divante | PITy 2013 | zielone szkoły | oszczędzajmy wodę | edukacja globalna | parki linowe