Park im. Generała Władysława Andersa w Łodzi

Miasto: Łódź

Powiat grodzki: Łódź

Park im. Generała Władysława Andersa jest niewielkim parkiem osiedlowym, mieszczącym się w Łodzi, na bałuckim Teofilowie, na osiedlu Władysława Reymonta. W przeszłości właścicielem parku była Spółdzielnia Mieszkaniowa “Lokator”, która już nie istnieje. Obecnie opiekę nad parkiem sprawują wspólnie Spółdzielnia mieszkaniowa “Teofilów” i Miasto Łódź. Spółdzielnia dba o utrzymanie czystości, miasto opiekuje się drzewostanem. Oficjalnie jednak park nie ma prawnego właściciela.

Historia

Granice parku wyznaczają: od północy ul. Łanowa, od południa ul. Klaretyńska i połączona z nią ul. Kwiatowa. Wschodnią i zachodnią granicę parku tworzą bloki mieszkalne. (Park nie ma wyznaczonych granic, granice nadaliśmy umownie, dlatego wielkość także jest nieokreślona). Łączna powierzchnia parku wynosi około 0,8 ha. Nazwa parku została nadana na posiedzeniu Rady Miejskiej pod koniec 1994 r. Do parku dojechać można ul. Łanową, Kwiatową, Klaretyńska i Traktorową.

Na terenie parku mieszczą się: Ogródek Jordanowski i Dom Kultury “Lutnia”, które są zarządzane przez Spółdzielnię Mieszkaniową “Teofilów”, a także Szkoła Podstawowa nr 182, Gimnazjum nr 17 i Miejskie Przedszkole nr 115. W niedalekiej odległości znajduje się kompleks handlowy “Jagna”. Z tyłu “Biedronki” wyznaczone jest miejsce, gdzie latem można zjeść lody i hot – dogi.

W parku, przed Ogródkiem Jordanowskim znajduje się niewielkie boisko do gry w piłkę nożną dla dzieci, w pobliżu jest górka porośnięta trawą, która służy do zabaw ruchowych. W dwóch miejscach rozstawione są huśtawki i drabinki, które tworzą niewielkie place zabaw. W alejkach stoją ławki, jest kilka koszy na śmieci, a także stolik do gry w szachy. Osobnego szaletu w parku nie ma. Można skorzystać z szaletu w Domu Kultury “Lutnia”.
W parku odbywają się imprezy związane z Dniem Dziecka i Świętem Pieczonego Ziemniaka. Ich inicjatorem jest Ogródek Jordanowski – jeden z ostatnich w mieście.

Przyroda

Drzewa występujące w parku:
- brzoza brodawkowata
- dąb szypułkowy
- dąb czerwony
- klon zwyczajny
- jesion wyniosły
- olsza czarna
- topola
- kasztanowiec biały
- robinia akacjowa
- jarząb szwedzki
- modrzew europejski
- lipa
- wierzba biała

W parku rosną drzewa, które dość często można spotkać w innych parkach. Na szczególną uwagę zasługują dwa dęby szypułkowe, znajdujące się na terenie boiska należącego do Gimnazjum. Obydwa są pomnikami przyrody. W pobliżu parku znajdują się ogródki działkowe, które razem z parkiem stanowią teren bogaty przyrodniczo. Występuje tu wiele gatunków ptaków. Spacery obfitują w spotkania z wiewiórkami.

Ścieżka

Ścieżka obejmuje 11 przystanków. Stwarza możliwość poznania różnych gatunków drzew, sadzonych w niewielkich parkach osiedlowych. Ma także na celu poszerzenie wiadomości o wykorzystaniu tych drzew przez człowieka zarówno obecnie jak i w latach minionych, związanych z nimi zwyczajów i wierzeń.

1. Ścieżka rozpoczyna się przy starej, pojedynczej wierzbie białej, która rośnie na tyłach Domu Kultury “Lutnia”. Znajduje się ona na betonowym boisku, jest ogrodzona niewysokim murkiem. Drzewo ma ok. 10 m wysokości. Pień jest nierówny, popękany i poskręcany, rozwidla się w 3 główne konary. Na pniu widoczne są liczne guzy. Samotna, rozłożysta, wśród szarego betonu, zaprasza, by poświęcić jej choć chwilę.

Wierzba ta może żyć nawet do 100 lat i osiągnąć 25 m. Ma długie, wiotkie i zwieszone gałązki. Listki lancetowate, od spodu owłosione. Dawniej wierzba była symbolem płodności. Wykorzystywano ją także w lecznictwie do likwidowania wszelkiego bólu, szczególnie reumatycznego. Działała też napotnie. Lekkie, miękkie i elastyczne drewno wierzbowe od dawna wykorzystuje się do wyrobu łódek, beczek i celulozy. Giętkie pędy służą do wyplatania koszyków.

2. Po prawej stronie wierzby znajduje się skupisko dębów. Są wśród nich dęby czerwone i szypułkowe. To 18 młodych i okazałych drzew o gładkiej, szarej korowinie, osiągające ok. 15 m wys. Oba gatunki pięknie prezentują się w swoim sąsiedztwie. Szczególnie jesienią, mieniąc się żółtymi i czerwonymi barwami, przyciągają wzrok przechodniów.

Ze względu na potężne rozmiary i długowieczność, dąb uważano dawniej za drzewo święte, za króla roślin. Dąb szypułkowy może żyć i ponad 1000 lat. Dęby bardzo późno gubią liście, czasem niektóre z nich pozostają na drzewach do wiosny. Podanie ludowe mówi, że z dębu ostatni liść spadnie wtedy, gdy ostatni wróbel odleci do ciepłych krajów, a ostatni wróbel odleci, gdy z dębu spadnie ostatni liść. Dębina jest drewnem bardzo wartościowym, wytwarza się z niej meble i parkiety.

3. Kilka metrów od wierzby, udając się w głąb parku, napotykamy na 6 wysokich brzóz brodawkowatych (20m), które oddzielają boisko od niewielkiego placu zabaw. Obok rosną olsze i grusze. Szum brzóz towarzyszy bawiącym się dzieciom, pomaga w relaksie siedzącym nieopodal rodzicom.

Brzoza brodawkowata to najbardziej znany gatunek brzozy, zwany potocznie ze względu na zwieszone gałązki, brzozą płaczącą. Może ona dożyć 200 lat. Występuje na dużych obszarach naszego kraju od bardzo dawna. Rośnie w miejscach suchych i piaszczystych, osiąga 20 – 25 m wysokości. Wyróżnia się wśród innych drzew smukłym, długim i białym pniem. Ma długie i cienkie gałązki z widocznymi brodawkami. Liście są drobne, piłkowane z widocznym szpicem na końcu. Jej nasiona – oskrzydlone orzeszki są roznoszone przez wiatr aż do zimy.

Dawno temu żywicę brzozy (łzy) brano za objaw litości drzewa i przykładano na rany. Duże znaczenie miało także sadzenie brzóz przy grobach, umieszczanie na mogiłach brzozowych krzyży. Brzoza “opłakiwała” zmarłego. Obecnie drzewo to jest bardzo szeroko wykorzystywane przez człowieka, szczególnie w medycynie i przemyśle kosmetycznym. Wywar z liści wykorzystuje się jako środek moczopędny i przeciwrobaczny, zewnętrznie – do gojenia ran. Korę brzozy stosuje się w garbarstwie, do wzmacniania skóry i jej zabezpieczania. Z soku w krajach północnych wytwarza się piwo, ocet, wino musujące i syrop. Drewno brzozowe jest wysoko cenione w stolarce, gdzie wykorzystuje się je do wytwarzania mebli.

Nie sposób wyobrazić sobie ojczystego krajobrazu bez tych pięknych drzew.

4. Podążając dalej, po kilkunastu metrach docieramy do dzikiej czereśni, zwanej też wiśnią ptasią. To okazałe drzewo (ok. 7 m wys.), o krótkim pniu i szerokiej koronie. Liście ma smukłe i spiczaste. Jej owoce są przysmakiem wielu ptaków śpiewających. Drewna wiśni używa się przede wszystkim do wyrobu mebli.
Odpoczywając na ławeczce w cieniu czereśni, warto zwrócić uwagę na rosnące w pobliżu rozłożyste kasztanowce. Na jednym z nich, w górnej części pnia widnieje kapliczka, jedna z trzech znajdujących się na terenie parku.

5. Tuż za kasztanowcem, po obu stronach alejki rośnie 10 robinii akacjowych. To piękne, duże drzewa, osiągające ok. 25 m wysokości. Robinia akacjowa pochodzi z Ameryki Północnej. Często nazywana jest też robinią białą, lub grochodrzewem. To drzewa o szerokiej koronie i ciernistych pędach. Pnie pokryte są spękaną korowiną. Liście nieparzystopierzaste złożone z 9-19 owalnych i całobrzegich listków, pojawiających się dopiero pod koniec maja, tuż po nich rozwijają się białe kwiaty, zebrane w zwisające grona. Kwiaty są chętnie odwiedzane przez pszczoły i trzmiele. Owoce stanowią długie, płaskie, brązowe strąki, zawierające czarne nasiona. Gałęzie robinii są kruche, wrażliwe na wiatr, dlatego często korony tych drzew są przerzedzone.

Grochodrzew nie wymaga żyznej gleby, sadzi się go na nieużytkach, hałdach i przemysłowych wysypiskach. Dzięki płytkiemu i rozległemu układowi korzeni, wzmacnia on glebę i upiększa miejsca zaniedbane. Mógłby żyć nawet do 200 lat, jednak często zostaje ścięty ok. 20-30 roku życia, ze względu na jej zalety - ma twarde drewno, podobne do drewna mahoniowego, poddające się łatwo politurze. Jest wiec on ceniona przez stolarzy i rzeźbiarzy. Kiedyś także służyło za opał. Nigdy natomiast nie stosowano akacji w budownictwie. Być może dlatego, że według starych wierzeń nie powinno się przynosić do domu niczego, co ma ciernie, gdyż jest to zła wróżba na przyszłość.

6. Skręcając łagodnie w prawo, udajemy się w miejsce krzyżowania się głównej alei parkowej – Alei Klity ze ścieżką prowadzącą do szkoły podstawowej.

Rośnie tam kilkanaście jesionów wyniosłych razem z olszami czarnymi. Jesiony są smukłymi drzewami o wysoko osadzonej koronie i silnych prostych pniach. Mają około 22 m a mogą osiągać nawet 40 m wysokości. Żyją 250 lat. Są światłolubne, wymagają żyznej gleby. Spotyka się je na terenie całej Polski. Często występuje w parkach. Jesion ma nieparzystopierzaste liście, złożone z 9-13 piłkowanych i lancetowatych listków. Kwiaty są niepozorne a owoce stanowią małe, płaskie orzeszki ze skrzydełkiem. Jesion jest bardzo wrażliwy na zanieczyszczenia i skażenia przemysłowe. Z trudem się regeneruje. Jego drewno jest twarde i elastyczne. Używa się go do wyrobu mebli, sprzętu sportowego, wysokiej jakości uchwytów i ręcznych narzędzi.

Kiedyś wierzono, że sen pod jesionem “krzepił na umyśle” a pochówek w jesionowej trumnie gwarantował zmarłemu wieczny spokój. Liście i kora jesionu dawniej i dziś stosowana jest jako lek na przeziębienie, dolegliwości wątroby. Była również lekarstwem na wszelkie ukąszenia.

Rosnące tu olsze mają około 10 m wysokości. Wyróżnia je czarna kora. Występują w całej Europie. Na terenach Polski spotyka się je na nizinach, w miejscach wilgotnych. Silny system korzeniowy olszy skutecznie chroni glebę przed erozją. Olsze czarne mają lepkie młode gałązki. Listki są odwrotnie jajowate, na końcach wcięte, gładkie, podwójnie piłkowane. W kątach nerwów znajdują się rude włoski. Olsza kwitnie przed rozwojem liści. Jej kwiatostany męskie są zwisające, kotkowate, brązowe, natomiast żeńskie, tworzą małe szyszeczki. Szyszki te podczas dojrzewania robią się coraz ciemniejsze i wysypują owoce – malutkie orzeszki. Liście jesienią nie zmieniają barw. Opadają zielone lub poczerniałe.

Drewno olszy czarnej ma pomarańczowy kolor. Jest stosowane do budowy jachtów, oklein, ołówków, przyrządów kreślarskich, toczonych szkatułek. Dawniej liście stosowane były do gojenia ran. Kora od lat używana jest w farbiarstwie. Związany jest z tym faktem przesąd. Uważano, że cyganie dlatego mają ciemniejszą skórę, ponieważ po urodzeniu zanurzani byli w wywarze ciemnej kory olszynowej.

Bardzo ładnie olsze wyglądają w sąsiedztwie jesionów. Rosnąc same wyglądałyby ponuro.

7. Przechodząc na drugą stronę Alei Klity warto zatrzymać się przy jarząbie szwedzkim, rosnącym tuż przy alei. To gatunek, który przywędrował do nas z Półwyspu Skandynawskiego. Dziko rośnie jedynie nad Bałtykiem. Jest rzadki i objęty ochroną. Drzewo jest niskie – ok. 10 m, o jajowatej i gęstej koronie. Ma pojedyncze liście, wrębne i nieregularnie piłkowane, o ciemnozielonej barwie, od spodu owłosione. Kwitnie na biało. Kwiaty zebrane są w baldachrona. Owoce mają kolor pomarańczowoczerwony.

Drzewa te rosną także przy ogrodzeniu boiska szkoły podstawowej – wzdłuż Alei Klity.

Idąc alejką prowadzącą do ul. Kwiatowej mijamy grupę niskich drzew głogu szkarłatnego, które czerwonymi koralami wśród żółtych liści wabią spacerujących.

8. Tuż przy ogrodzeniu przedszkola rosną dwa modrzewie europejskie, które mają ok. 22 m wys. Obwód pni na wysokości 1,20 m wynosi 1,5 m.

Modrzew jest jedynym drzewem iglastym, rosnącym w Europie, które na jesień zrzuca igły. To smukłe, mocne drzewa o prostych pniach i regularnych koronach. Mogą dorastać do 40m. To drzewo długowieczne – może dożyć 500 – 700 lat. Igły modrzewiowe są miękkie, 3 centymetrowe, na pędach jednorocznych osadzone pojedyńczo. Na starszych krótkopędach występują w pęczkach po 25 – 40. Modrzew kwitnie jako jedno z pierwszych drzew iglastych. Ma czerwone szyszeczki i żółte kotki. Jesienią tworzy małe, jajowate szyszki z lekko odgiętymi brzegami, które pozostają na drzewie kilka lat. W upalny dzień modrzew wydziela przezroczystą żywicę, którą kiedyś stosowano do gojenia odmrożeń. Drewno wykorzystywano jako materiał budowlany. Do dziś zachowały się wspaniałe modrzewiowe kościoły, pałace i dwory. Drewno używano też w szkutnictwie do budowy statków, palono nim w piecach ze względu na wysoką wartość energetyczną. Obecnie drewno modrzewia stosuje się jako surowiec do budowy lekkich mebli i okładzin na ściany. Modrzewie prezentują się niezwykle urokliwie, szczególnie wiosną, gdy szybko stają się zielone.

9. Udając się w kierunku północno-zachodnim, w stronę narożnika boiska szkolnego, obserwujemy grupę pochylonych przez wiatr brzóz brodawkowatych. Obok nich rośnie 10 posadzonych niedawno lip, które mają 1 – 1,5 m wysokości. Warto podkreślić, że kilka lat temu część rosnących brzóz została powalona przez wichurę. Lipy posadzono wiec na ich miejscu. Lipa jest drzewem, któremu od dawna przypisywano niezwykłe właściwości. Wierzono, że kolebki z lipowego drewna zapewniały zdrowie i właściwy rozwój śpiących w nich dzieci. Lipa była także natchnieniem dla artystów. Miękkie i podatne na żłobienie drewno lipowe służyło do wykonywania instrumentów muzycznych i ołtarzy. Odpoczynek pod lipą dawał spokój i prorocze sny. W medycynie, tak dawniej jak i dziś, lipę stosuje się jako środek napotny.

10. Po przeciwnej stronie alejki znajduje się górka pokryta trawą. Z jej szczytu lepiej obserwować kolorowe korony drzew. Zarówno zimą jak i latem teren służy dzieciom do zjazdów rowerowych i saneczkowych. Proponujemy górkę wykorzystać na miejsce krótkiego odpoczynku. Można przez tę chwilę wykonać zdjęcia, szkice, notatki z obserwacji lub przeprowadzić zabawę ruchową.

11. Po odpoczynku udajemy się alejką miedzy przedszkolem a ogródkiem jordanowskim w stronę gimnazjum. Po lewej stronie mijamy kilka okazałych, czerwonych dębów, klon pospolity z kapliczką oraz lipę szerokolistną. Po około 60 m docieramy do boiska gimnazjum. Na jego terenie znajdują się piękne, olbrzymie dęby szypułkowe, które zostały wpisane do rejestru pomników przyrody. Dąb stojący blisko ogrodzenia ma ok. 30m wysokości. Obwód pnia na wys. 1,3 m wynosi 450 cm. Drugie drzewo rośnie w głębi boiska. Ma 360 cm w obwodzie. Pierwszy okaz posiada zieloną tabliczkę, informującą o uznaniu za pomnik, drugi niestety nie.

Dęby od bardzo dawna uważane były za drzewa święte. Dziś też symbolizują potęgę i długowieczność. Przytulmy się do nich i wsłuchajmy w opowieść o minionych, nieznanych nam latach.

W tym miejscu kończy się trasa ścieżki. Cieszymy się, że w małym, osiedlowym parku znajdują się okazy warte podziwu i bliższego poznania.

Autorzy

Autorem pierwotnej wersji opisu parku powstałej w ramach projektu "Parki i ogrody oczami młodzieży" jest:

Zespół Szkół Specjalnych nr 5
ul. Plantowa 7
91-104 Łódź

Opiekun grupy:
Katarzyna Kaźmierczak (Szkoła Podstawowa) Jolanta Ozimek (Gimnazjum)

Autorzy opisu:
Udział w projekcie brali wszyscy uczniowie klasy IV, V, VI oraz I, II,III gimnazjum. Byli to uczniowie lekko upośledzeni umysłowo – łącznie 77 osób oraz nauczyciele – koordynatorzy projektu.

Współpracujacy nauczyciele:
Podziękowania:
Serdeczne podziękowania dla p. Małgorzaty Struś z Administracji Osiedla im. Wł. Reymonta – za udostępnienie danych na temat terenu, na którym znajduje się park oraz dla p. Jerzego Domagalskiego z Rady Osiedla "Teofilów – Wielkopolska" – za doradztwo i udostępnienie danych, dotyczących parku.


Wyszukiwarka

Wyszukiwarka


Kontakt

Nazwa organizacji
Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła"
Adres organizacji
90-602 Łódź, ul. Zielona 27
Telefon do organizacji
42 632 8118
Adres www organizacji
www.zrodla.org

 
 


Newsletter

wpisz swój e-mail aby otrzymywać informacje o naszych działaniach

Wyślij



© 2010 Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła" | Dzień Pustej Klasy | PITy 2017 | zielone szkoły | oszczędzajmy wodę | edukacja globalna | Kalendarz świąt ekologicznych