Park im. króla Jana III Sobieskiego w Wałbrzychu


Województwo: dolnośląskie

Powiat: wałbrzyski

Wałbrzych (niem. Waldenberg) miasto powiatowe w południowo-zachodniej Polsce w województwie dolnośląskim, drugie co do wielkości miasto województwa. Miasto leży nad rzeką Pełcznicą, w Górach Wałbrzyskich (Sudety Środkowe). Ma status powiatu grodzkiego, a granice administracyjne obejmują obszar 85 km kwadratowych. Do niedawna był ośrodkiem górnictwa węgla kamiennego. Obecnie pełni funkcje głównego ośrodka kulturalnego i naukowego Ziemi Wałbrzyskiej.

Wałbrzych usytuowany jest w pobliżu międzynarodowych szlaków komunikacyjnych, z dobrym dojazdem do przejść granicznych z Czechami i Niemcami. Niedaleko znajdują się skrzyżowania autostrad A4 i A3. Przez Wałbrzych przebiega droga krajowa nr 35 prowadząca z Wrocławia do przejścia granicznego z Czechami w Golińsku.

Park im. Króla Jana III Sobieskiego to zaniedbana część naszego miasta, daje jednak możliwość kontaktu z blisko 110 gatunkami drzew i krzewów, w tym z przepięknymi bukami. Park ten to prawdziwa “oaza zieleni” w centrum miasta, znajdziecie w nim dużo ciekawych ścieżek. To wręcz idealne miejsce na krótką przejażdżkę. Jest on największym wałbrzyskim parkiem, ma 32 ha powierzchni. Położony jest na wzgórzach w centrum, między ulicami Szmidta, Lotników, Żwirki i Wigury, Karpacką i Al. Wyzwolenia. Jest bezpośrednio dostępny dla mieszkańców Nowego Miasta oraz Śródmieścia.

Park im. króla Jana III Sobieskiego jest parkiem spacerowym o charakterze leśnym. Teren parku stanowi trójszczytowe Wzgórze Parkowe, położone w środkowej części Kotliny Wałbrzyskiej. Góra Parkowa zwana kiedyś Wzgórzem Szubienicznym, jest najwyższym szczytem i ma 510 m n.p.m. Pozostałe wzniesienia, położone nieco niżej, nosiły nazwy: Wzgórze Schillera (508 m n.p.m), na którym wybudowano w 1908 r. dom wycieczkowy, obecnie zwany Harcówką, oraz Wzgórze Goethego (508 m n.p.m.) zlokalizowane w zachodniej części parku.

Historia

Historia parku sięga 1907 r., kiedy to gmina miejska odkupiła od księcia Pless częściowo zalesiony teren o nazwie Galgenge-Birggelände (Wzgórze Szubieniczne) oraz część majątku szlacheckiego Altwasser o łącznej powierzchni 69,45 ha. Nieco później w latach 1919-1925 część parku w obrębie Wzgórza Szubienicznego i Wzgórza Schillera przeznaczono na ogrody działkowe i inne rodzaje zieleni. Obecnie park zajmuje powierzchnię 32 ha. W roku 1908 ówczesny Wydział Budownictwa gminy miejskiej rozpoczął realizację projektu. Wytyczono w parku drogi, wykonano w drzewostanie cięcia sanitarne. Ponadto, oprócz wspomnianej Harcówki, zbudowano tor saneczkowy (650 m) zaczynający się na stoku Wzgórza Szubienicznego. Dolna granica toru w 1936 r. została obsadzona skupinami różaneczników, które rosną do dzisiaj. Analiza mapy z 1908 r. oraz źródła historyczne informują, że w powiązaniu z gmachem Ewangelickim Szkoły Ludowej (obecnie II Liceum Ogólnokształcące) ogród miał kształt prostokąta. Obecnie z dawnego tarasowego ogrodu zachowały się tylko kręte ścieżki prowadzące na Wzgórze Szubieniczne.

Kolejnym ciekawym i niewykorzystanym elementem kompozycyjnym parku są niecki po kamieniołomach, położone od strony ul. Lotników. Są to śmietniska zarośnięte chwastami. Warto podkreślić, że układ przestrzenny parku jest niezmieniony od 1931 r., kiedy to od strony obecnych ul. Schmidta i Lotników założono różankę.

Przyroda

Park o powierzchni 32 ha porośnięty jest drzewostanem z nielicznymi polami, prześwitami lub trawnikami. Są one rozmieszczone przeważnie na obrzeżach, rzadziej w środkowej jego części. Przestrzenie pozbawione drzew zajmują nie więcej niż 3-4 ha, drogi zaś i place nie przekraczają 15% powierzchni. Cała powierzchnia parku, z wyjątkiem polan i dróg, pokryta jest młodym drzewostanem w wieku 30-60 lat, rzadziej 80-100 lat, sporadycznie rosną stare buki i dęby liczące od 250 do 300 lat. Zwarcie drzewostanu kształtuje się przeważnie od 30 do 70%, natomiast zagęszczenie krzewiastego podszycia uzależnione jest od wieku i składu gatunkowego drzewostanu. W buczynach krzewy notowane są sporadycznie, w innych zaś drzewostanach liściastych i mieszanych podszycie kształtuje się w granicach 30%. Dominują jednak samosiewki drzew, chociaż często rośnie też bez czarny i koralowy, leszczyna pospolita, dereń świdwa lub porzeczka alpejska. Wysokość drzewostanu kształtuje się w granicach 10-20 m, sporadycznie 30 m.

Ogółem w czasie przeprowadzonej inwentaryzacji zarejestrowano 114 taksonów drzew i krzewów, z czego na liściaste przypada 100, a na iglaste 14 gatunków. Odmian aklimatyzowanych rośnie w parku 66. Na terenie parku stwierdzono występowanie dwóch typów zbiorowisk liczących około 80 gatunków roślin zielnych.

W efekcie dokonywanych zabiegów park ten staje się dużym placem gier i zabaw wśród zieleni wysokiej, a przestaje być parkiem drzewiastym w potocznym rozumieniu. Dlatego też zadrzewienia wymagają ciągłej obserwacji, pielęgnacji i odnowy.

Park im. króla Jana III Sobieskiego jest miejscem największego zgrupowania pomników przyrody zlokalizowanych we wszystkich dzielnicach Wałbrzycha.

Ścieżka

Ścieżka została opracowana według możliwości dojazdu do parku, umiejscowionego w samym centrum miasta (Śródmieście).

1. Ścieżka rozpoczyna się od ulicy Batorego, kierujemy się stamtąd w stronę ulicy Lotników (na wschód) wspinając się do góry. Z lewej strony obserwujemy piękną panoramę miasta (widok na dzielnicę Stary Zdrój), mijamy przedszkole, pojedyncze budynki i sklep spożywczy. Po prawej stronie, idąc wzdłuż pięknych drzew możemy odpocząć na ławeczkach. Dochodzimy do Stadionu Górnika, gdzie dość często odbywają się zawody sportowe, kierujemy się do wschodniej części parku, do Placu Tuwima, mijając pierwszy plac zabaw dla dzieci.

2. Jesteśmy w dzielnicy Nowe Miasto i od ulicy Żwirki i Wigury, szlakiem turystycznym dochodzimy do domu wypoczynkowego wybudowanego w 1908 r. na Wzgórzu Goethego (508 m) - obecnie Harcówki, gdzie możemy miło spędzić czas delektując się posiłkami. Z tarasu widokowego rozciąga się widok na miasto.

3. Znajdujemy się naprzeciwko Zespołu Szkół nr 8 (Aleja Wyzwolenia) i kierujemy się do wejścia do parku, mijając krzewy buczyny i stare dęby. Wejście kieruje nas w stronę kortów tenisowych i toru saneczkowego umożliwiające aktywny wypoczynek i rekreację.

4. Obok budynku II Liceum Ogólnokształcącego (Aleja Wyzwolenia) znajduje się kolejne wejście do parku. Od razu zauważamy zdewastowany pomnik Adolfa Schütze – radcy górniczego. Wejście jest podzielone na dwie części czyli strome z kamiennymi schodami oraz kręte, brukowane aleje, przy których rosną samosiewki drzew, a także krzewy liściaste. Dochodzimy do głównego placu zabaw.

Bibliografia

Jankowski Kazimierz, Junak Stanisław, Kułaga Krzysztof, Wałbrzych i okolice, Wałbrzych 1998
Kondracki Jerzy, Geografia regionalna Polski, Warszawa 2001
Program Ochrony Środowiska Województwa Dolnośląskiego do 2004 roku oraz cele długoterminowe do roku 2015. Urząd Marszałkowski
Strona internetowa http://www.um.walbrzych.pl/

Uwagi

Informacje dodatkowe:
Infrastruktura: W parku można zauważyć brak ławek i wydzielonego parkingu (wjazd od komisariatu). Wszędzie trzeba dojść pieszo. Brak jest również szaletów. Zachowały się zdewastowane fragmenty Ogrodu Różanego.

Jedynym punktem gastronomicznym jest Harcówka. Korty tenisowe i tor saneczkowy cieszą się ogromnym zainteresowaniem.

Mocne strony parku: położenie w Śródmieściu czyli głównej dzielnicy miasta; szeroka możliwość dojazdu, cisza i spokój oraz różnorodność gatunkowa flory.

Słabe strony parku: wysokie umiejscowienie parku, brak toalet, park jest zaniedbany, brak odpowiedniej ilości ławek.

Autorzy

Autorem pierwotnej wersji opisu parku powstałej w ramach projektu "Parki i ogrody oczami młodzieży" jest:
Publiczne Gimnazjum nr 1
ul. Limanowskiego 12
58-300  Wałbrzych
e-mail: pg1walbrzych@interia.pl
Opiekun grupy:
Teresa Strzemecka 
Autorzy opisu:
Realizatorzy projektu to wybitni uczniowie klas I, II, III gimnazjum, którzy są równocześnie członkami Koła Ekologicznego.
Grupa redaktorska: Aleksandra Teper, Klaudia Stępińska, Klaudia Dolna, Daniela Kwaśniak, Joanna Dalecka.
Grupa fotograficzna Magdalena Śmiałek, Monika Pisiura, Anita Pawłowska.
Grupa technologiczno-informacyjna: Oskar Radzimiński, Piotr Hahne, Michał Gurgul, Patryk Niepijwoda, Tomasz Cynar.
Współpracujacy nauczyciele:
W pracę nad projektem zaangażowali się również nauczyciel historii, pani bibliotekarka a opiekę informatyczną sprawował nauczyciel informatyki.
Podziękowania:
Serdecznie dziękujemy:
- za umożliwienie realizacji projektu pani dyrektor mgr Grażynie Zycie Kułakowskiej
- za pomoc i wnikliwą korektę merytoryczną nauczycielom: historii – pani mgr Iwonie Szałamaj, informatyki – panu mgr Mariuszowi Augustyniakowi.
- za udostępnienie danych i pomoc w ich uzyskaniu: Urzędowi Miasta w Wałbrzychu oraz Pracownikom Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej “Biblioteka pod Atlantami” w Wałbrzychu.


Wyszukiwarka

Wyszukiwarka


Kontakt

Nazwa organizacji
Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła"
Adres organizacji
90-602 Łódź, ul. Zielona 27
Telefon do organizacji
42 632 8118
Adres www organizacji
www.zrodla.org

 
 


Newsletter

wpisz swój e-mail aby otrzymywać informacje o naszych działaniach

Wyślij



© 2010 Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła" | Dzień Pustej Klasy | PITy 2017 | zielone szkoły | oszczędzajmy wodę | edukacja globalna | Kalendarz świąt ekologicznych